Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào?

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào? Khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), việc xác định đúng các khoản chi phí được trừ là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tối ưu nghĩa vụ thuế, tránh rủi ro bị loại chi phí và bị truy thu. Từ ngày 01/10/2025, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, cùng với Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết, đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng về điều kiện và danh mục chi phí được trừ cũng như chi phí không được trừ.

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào?

1. Cơ sở pháp lý về chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Các quy định về chi phí được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản sau:

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/10/2025).
  • Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025).
  • Các thông tư hướng dẫn liên quan của Bộ Tài chính về hóa đơn, chứng từ, thanh toán không dùng tiền mặt và quản lý tài sản cố định.

Theo khoản 1 Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025, trừ các khoản chi quy định tại khoản 2 Điều này, doanh nghiệp được trừ các khoản chi khi xác định thu nhập chịu thuế nếu đáp ứng đủ các điều kiện quy định. Nghị định 320/2025/NĐ-CP tiếp tục làm rõ các điều kiện cụ thể và mở rộng một số khoản chi đặc thù được phép trừ.

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào?

2. Điều kiện chung để khoản chi được tính vào chi phí được trừ

Một khoản chi phí chỉ được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

2.1. Khoản chi thực tế phát sinh và liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh

Khoản chi phải phát sinh thực tế trong kỳ tính thuế và có mối liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này bao gồm cả các khoản chi phí bổ sung theo tỷ lệ phần trăm tính trên chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).

Theo quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, chi phí R&D được tính vào chi phí được trừ tối đa không quá 200% trên chi phí thực tế phát sinh trong kỳ (không bao gồm một số khoản chi bị loại trừ), với điều kiện sau khi áp dụng mức chi bổ sung doanh nghiệp không bị lỗ. Việc xác định chi phí R&D thực hiện theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào?

2.2. Có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp

Khoản chi phải có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ kế toán. Đối với một số trường hợp đặc thù như mua nông, lâm, thủy sản trực tiếp từ người sản xuất; mua phế liệu từ người thu nhặt; mua hàng hóa, dịch vụ của hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT, doanh nghiệp được sử dụng Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền ký và chịu trách nhiệm.

2.3. Thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định

Đối với các khoản mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT), doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là điểm thay đổi quan trọng so với quy định cũ (ngưỡng 20 triệu đồng). Trường hợp đến thời điểm ghi nhận chi phí chưa thanh toán, doanh nghiệp vẫn được tính vào chi phí được trừ; khi thanh toán bằng tiền mặt sẽ phải điều chỉnh giảm chi phí.

Chính phủ quy định một số trường hợp đặc thù không bắt buộc áp dụng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt.

3. Các khoản chi phí được trừ khi tính thuế TNDN theo quy định mới

Dựa trên khoản 1 Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025 và Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các khoản chi được trừ bao gồm các nhóm chính sau:

3.1. Chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh

Đây là nhóm chi phí cơ bản và phổ biến nhất, bao gồm:

  • Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa phục vụ sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ.
  • Chi phí tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp, thưởng cho người lao động theo hợp đồng lao động hoặc quy chế nội bộ (với điều kiện thực chi, có chứng từ và ghi rõ điều kiện hưởng).
  • Chi phí khấu hao tài sản cố định sử dụng cho sản xuất, kinh doanh theo quy định về quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định.
  • Chi phí thuê mặt bằng, văn phòng, nhà xưởng, kho bãi.
  • Chi phí điện, nước, viễn thông, văn phòng phẩm, chi phí hành chính.
  • Chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại (trong phạm vi quy định).
  • Chi phí lãi vay phục vụ hoạt động kinh doanh (đáp ứng điều kiện về lãi suất và mục đích sử dụng).
  • Chi phí dịch vụ mua ngoài như tư vấn, kiểm toán, bảo trì, sửa chữa.

Các khoản chi này phải đáp ứng đầy đủ ba điều kiện chung nêu trên mới được trừ.

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào?

3.2. Các khoản chi có tính chất đặc thù được pháp luật cho phép trừ

Luật Thuế TNDN 2025 mở rộng và làm rõ một số khoản chi đặc thù được trừ, bao gồm:

  • Chi cho thực hiện nhiệm vụ giáo dục quốc phòng và an ninh, huấn luyện, hoạt động của lực lượng dân quân tự vệ và phục vụ các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh khác theo quy định của pháp luật.
  • Chi hỗ trợ hoạt động của tổ chức Đảng, tổ chức chính trị – xã hội trong doanh nghiệp.
  • Chi đào tạo nghề, giáo dục nghề nghiệp cho người lao động.
  • Chi phòng, chống HIV/AIDS tại nơi làm việc.
  • Các khoản tài trợ đúng quy định: tài trợ cho giáo dục, y tế, văn hóa; tài trợ khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh; làm nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết; tài trợ các chương trình hỗ trợ địa phương có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn theo quyết định của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ; tài trợ cho hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nghiên cứu công nghệ.

3.3. Các khoản chi khác được phép trừ

Ngoài các nhóm trên, doanh nghiệp còn được trừ một số khoản chi khác nếu đáp ứng điều kiện:

  • Chi nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
  • Giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh hoặc trường hợp bất khả kháng không được bồi thường (sau khi trừ phần được bảo hiểm hoặc bồi thường từ tổ chức, cá nhân khác), với điều kiện có đầy đủ hồ sơ kiểm kê, xác định nguyên nhân và trách nhiệm.
  • Chi thực tế cho người được biệt phái tham gia quản trị, điều hành, kiểm soát tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt hoặc ngân hàng thương mại được chuyển giao bắt buộc theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
  • Một số khoản chi phục vụ sản xuất, kinh doanh nhưng chưa tương ứng với doanh thu phát sinh trong kỳ theo quy định của Chính phủ.
  • Chi hỗ trợ xây dựng công trình công cộng đồng thời phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Chi phí liên quan đến việc giảm phát thải khí nhà kính nhằm trung hòa carbon, net zero, giảm ô nhiễm môi trường và liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
  • Một số khoản đóng góp vào các quỹ được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và quy định của Chính phủ.

Đối với chi phí R&D, mức trừ bổ sung tối đa 200% chi phí thực tế là điểm mới quan trọng, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu phát triển và chuyển đổi số.

4. Các khoản chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN

Theo khoản 2 Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025 và Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các khoản chi không được trừ bao gồm:

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào?

4.1. Khoản chi không đáp ứng đủ điều kiện chung

Mọi khoản chi không thỏa mãn đồng thời ba điều kiện về tính thực tế liên quan đến sản xuất kinh doanh, có hóa đơn chứng từ hợp pháp và thanh toán không dùng tiền mặt (khi đạt ngưỡng) đều bị loại khỏi chi phí được trừ.

4.2. Các khoản tiền phạt vi phạm hành chính

Bao gồm tiền phạt vi phạm luật giao thông, đăng ký kinh doanh, kế toán, thuế (kể cả tiền chậm nộp thuế theo Luật Quản lý thuế) và các khoản phạt hành chính khác theo quy định của pháp luật.

4.3. Khoản chi được bù đắp bằng nguồn kinh phí khác

Các khoản chi đã được bù đắp từ bảo hiểm, tài trợ hoặc đã được chi từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, Quỹ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của doanh nghiệp không được trừ thêm.

4.4. Phần chi vượt mức quy định của Chính phủ

Phần vượt mức đối với các khoản sau không được trừ:

  • Chi phí quản lý kinh doanh do doanh nghiệp nước ngoài phân bổ cho cơ sở thường trú tại Việt Nam (tính theo công thức tỷ lệ doanh thu).
  • Chi phí thuê quản lý hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng, kinh doanh casino (vượt quá tỷ lệ quy định trên doanh thu).
  • Chi trả lãi tiền vay của doanh nghiệp có giao dịch liên kết (vượt mức khống chế).
  • Chi có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động (vượt mức hoặc không đúng quy định).
  • Khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ an sinh xã hội, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động vượt mức quy định.

4.5. Các khoản liên quan đến khấu hao, trích lập và tiền lương

  • Phần trích lập dự phòng không đúng hoặc vượt mức theo quy định.
  • Khoản trích khấu hao tài sản cố định không đúng hoặc vượt mức quy định (ví dụ phần khấu hao ô tô dưới 9 chỗ ngồi vượt 1,6 tỷ đồng/xe, trừ một số trường hợp đặc thù).
  • Khoản trích trước vào chi phí không đúng quy định.
  • Tiền lương, tiền công đã hạch toán nhưng không chi trả thực tế; không ghi rõ điều kiện và mức hưởng trong hợp đồng lao động hoặc quy chế; tiền lương của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ; thù lao cho sáng lập viên, thành viên Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị không trực tiếp tham gia điều hành (trong một số trường hợp).

4.6. Các khoản lãi vay không hợp lệ

  • Lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu.
  • Lãi vay đã ghi nhận vào giá trị đầu tư.
  • Lãi vay vượt trần lãi suất theo Bộ luật Dân sự đối với khoản vay từ đối tượng không phải tổ chức tín dụng.
  • Lãi vay trong giai đoạn thăm dò, khai thác dầu khí theo quy định riêng.

4.7. Các khoản thuế và nghĩa vụ tài chính khác

  • Thuế GTGT đầu vào đã được khấu trừ.
  • Thuế TNDN và các loại thuế, phí, lệ phí không được đưa vào chi phí theo quy định.
  • Các khoản phạt chậm nộp thuế.

4.8. Các khoản chi khác bị loại trừ

  • Khoản chi không tương ứng với doanh thu tính thuế (trừ một số trường hợp được Chính phủ cho phép như chi phí tham gia đấu thầu không trúng, chi nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm mới không thành công).
  • Khoản tài trợ không đúng đối tượng quy định.
  • Khoản chi trong giai đoạn đầu tư hình thành tài sản cố định.
  • Các khoản chi đặc thù ngành (ngân hàng, bảo hiểm, xổ số, chứng khoán, hợp đồng BT/BOT) vượt mức quy định.
  • Khoản chi không đáp ứng điều kiện chi, nội dung chi theo pháp luật chuyên ngành (ví dụ chi làm thêm giờ vượt quy định, chi quảng cáo sản phẩm bị cấm hoặc chưa đăng ký).

5. Một số lưu ý quan trọng khi xác định chi phí được trừ

5.1. Về ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt

Từ kỳ tính thuế năm 2025, ngưỡng bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt giảm xuống 5 triệu đồng/lần. Doanh nghiệp cần rà soát quy trình thanh toán để tránh bị loại chi phí.

5.2. Về chi phí R&D và chuyển đổi số

Doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu phát triển với mức trừ bổ sung lên đến 200%. Cần lưu giữ hồ sơ chứng minh chi phí R&D theo quy định pháp luật về khoa học công nghệ.

5.3. Về chi phí tiền lương và phúc lợi

Tiền lương phải thực chi, có chứng từ và quy định rõ trong văn bản nội bộ. Chi phúc lợi trực tiếp bị khống chế; cần phân biệt rõ giữa chi phí được trừ và chi phí không được trừ.

5.4. Về hồ sơ chứng minh

Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hóa đơn điện tử, chứng từ thanh toán, hợp đồng, biên bản nghiệm thu, bảng lương, quy chế nội bộ và các hồ sơ liên quan khác để phục vụ thanh tra, kiểm tra thuế.

5.5. Về thời điểm ghi nhận

Một số khoản chi phát sinh trong kỳ nhưng chưa thanh toán vẫn được trừ nếu đáp ứng điều kiện; khi thanh toán bằng tiền mặt sẽ phải điều chỉnh.

6. Ví dụ minh họa thực tế

Ví dụ 1: Doanh nghiệp A mua nguyên liệu trị giá 8 triệu đồng (đã gồm VAT) và thanh toán bằng chuyển khoản. Khoản chi này đáp ứng đủ điều kiện và được trừ toàn bộ.

Ví dụ 2: Doanh nghiệp B chi 50 triệu đồng tài trợ xây nhà tình nghĩa đúng đối tượng quy định, có đầy đủ hồ sơ. Khoản chi này được trừ.

Ví dụ 3: Doanh nghiệp C bị phạt hành chính 10 triệu đồng do vi phạm quy định về hóa đơn. Khoản phạt này không được trừ.

Ví dụ 4: Doanh nghiệp D chi 200 triệu đồng cho hoạt động R&D trong kỳ và đáp ứng điều kiện. Có thể được trừ tối đa 400 triệu đồng (200%), với điều kiện không làm doanh nghiệp bị lỗ sau khi trừ.

7. Vai trò của dịch vụ kế toán thuế chuyên nghiệp

Việc xác định đúng chi phí được trừ đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về pháp luật thuế và kinh nghiệm thực tế. Nhiều doanh nghiệp gặp rủi ro do thiếu sót về chứng từ, thanh toán hoặc phân loại chi phí sai. Công ty ACC VINACO với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán thuế và pháp lý doanh nghiệp hỗ trợ doanh nghiệp:

  • Rà soát, phân loại chi phí được trừ và không được trừ.
  • Lập và kiểm tra hồ sơ quyết toán thuế TNDN.
  • Tư vấn tối ưu chi phí hợp lý theo quy định mới.
  • Hỗ trợ giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
  • Cung cấp dịch vụ kế toán thuế trọn gói, thành lập công ty và các thủ tục pháp lý liên quan.

Doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn hoặc sử dụng dịch vụ có thể liên hệ Công ty ACC VINACO để được hỗ trợ kịp thời, chính xác và tuân thủ pháp luật.

Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN theo quy định từ năm 2025 bao gồm các khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến sản xuất kinh doanh, các khoản chi đặc thù được luật cho phép và một số khoản chi khác, với điều kiện có đầy đủ hóa đơn chứng từ và thanh toán đúng quy định. Đồng thời, doanh nghiệp cần nắm rõ danh mục chi phí không được trừ để tránh rủi ro.

Việc cập nhật và áp dụng đúng quy định mới không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế, nâng cao hiệu quả hoạt động. ACC VINACO luôn đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác kế toán thuế, cung cấp giải pháp chuyên nghiệp và tin cậy.

Nguồn tham khảo

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
  • Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ.
  • Các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về thuế thu nhập doanh nghiệp, hóa đơn chứng từ và thanh toán không dùng tiền mặt.
  • Các công văn hướng dẫn của cơ quan thuế có liên quan.
  • Tài liệu tổng hợp từ các nguồn pháp lý công khai và thực tiễn tư vấn của Công ty ACC VINACO.
NHẬN TƯ VẤN Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN gồm những khoản nào?
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP