Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào?

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào? - Trong hoạt động kinh doanh hiện nay, hóa đơn điện tử đã trở thành công cụ bắt buộc và phổ biến tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong quá trình lập và phát hành, nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh vẫn thường xuyên gặp phải tình trạng hóa đơn điện tử bị sai số tiền hoặc sai thuế suất. Những sai sót này nếu không được xử lý đúng quy định sẽ dẫn đến rủi ro về thuế, ảnh hưởng đến việc khấu trừ thuế GTGT, xác định doanh thu tính thuế TNDN cũng như có thể bị cơ quan thuế xử phạt hành chính.

Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào?

Cơ sở pháp lý điều chỉnh hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất

Việc xử lý hóa đơn điện tử có sai sót về số tiền và thuế suất được quy định cụ thể tại Điều 19 Nghị định 123/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP ngày 20/3/2025). Ngoài ra, các quy định chi tiết về cách thức ghi nhận giá trị điều chỉnh, thông báo với cơ quan thuế và nguyên tắc kê khai được hướng dẫn tại Thông tư hướng dẫn Nghị định và các công văn hướng dẫn của Tổng cục Thuế.

Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào?

Theo quy định mới từ ngày 01/6/2025, doanh nghiệp không còn được phép hủy hóa đơn điện tử đã lập sai như trước đây. Thay vào đó, chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức: lập hóa đơn điện tử điều chỉnh hoặc lập hóa đơn điện tử thay thế. Đây là điểm thay đổi quan trọng mà mọi kế toán, chủ doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh vi phạm.

Đối với trường hợp sai về mã số thuế, sai về số tiền ghi trên hóa đơn, sai về thuế suất, tiền thuế hoặc hàng hóa ghi trên hóa đơn không đúng quy cách, chất lượng, người bán được quyền lựa chọn hình thức điều chỉnh hoặc thay thế. Đây chính là nhóm sai sót trọng yếu mà bài viết tập trung phân tích.

Khi nào hóa đơn điện tử bị coi là sai số tiền và thuế suất?

Sai số tiền trên hóa đơn điện tử bao gồm các trường hợp: ghi sai đơn giá, ghi sai số lượng dẫn đến thành tiền sai, ghi sai tổng tiền hàng, ghi sai tiền thuế GTGT hoặc tổng tiền thanh toán. Sai thuế suất thường gặp khi áp dụng nhầm mức thuế suất 0%, 5%, 8% hoặc 10% đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng khác, hoặc nhầm giữa hàng hóa chịu thuế và không chịu thuế, hàng hóa xuất khẩu áp dụng thuế suất 0% nhưng lại ghi 10%.

Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào?

Ví dụ phổ biến: Doanh nghiệp bán hàng hóa thuộc đối tượng giảm thuế GTGT theo Nghị quyết của Quốc hội nhưng kế toán quên áp dụng mức 8% mà ghi 10%. Hoặc ngược lại, hàng hóa phải chịu 10% nhưng lại ghi 8%. Trường hợp khác là ghi đúng thuế suất nhưng tính sai tiền thuế do lỗi công thức trên phần mềm hoặc nhập sai số tiền chưa thuế.

Những sai sót này nếu không được điều chỉnh kịp thời sẽ làm sai lệch số thuế GTGT phải nộp, số thuế được khấu trừ của bên mua, đồng thời ảnh hưởng đến doanh thu và chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Nguyên tắc chung khi điều chỉnh hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất

Trước khi đi vào quy trình cụ thể, doanh nghiệp cần nắm vững các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, không được hủy hóa đơn điện tử đã lập sai từ ngày 01/6/2025 trở đi. Việc hủy chỉ áp dụng trong một số trường hợp đặc thù khác theo quy định cũ hoặc khi hóa đơn chưa gửi dữ liệu đến cơ quan thuế theo quy định chuyển tiếp.

Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào?

Thứ hai, người bán được lựa chọn lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế. Việc lựa chọn phụ thuộc vào mức độ sai sót và thỏa thuận với người mua. Nếu sai sót chỉ liên quan đến một số chỉ tiêu giá trị, việc lập hóa đơn điều chỉnh thường đơn giản và được ưu tiên hơn.

Thứ ba, đối với nội dung về giá trị trên hóa đơn điều chỉnh, bắt buộc phải ghi số dương khi điều chỉnh tăng và ghi số âm khi điều chỉnh giảm, đúng với thực tế chênh lệch cần điều chỉnh.

Thứ tư, trước khi lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế, nếu người mua là doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh thì hai bên phải lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai sót. Nếu người mua là cá nhân không kinh doanh thì người bán phải thông báo cho người mua hoặc thông báo trên website của người bán (nếu có).

Thứ năm, người bán phải thông báo với cơ quan thuế về hóa đơn điện tử đã lập sai theo Mẫu số 04/SS-HĐĐT Phụ lục IA ban hành kèm theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP.

Thứ sáu, sau khi lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế và ký số, người bán gửi hóa đơn cho người mua (đối với hóa đơn không có mã của cơ quan thuế) hoặc gửi cơ quan thuế để cấp mã rồi gửi cho người mua (đối với hóa đơn có mã của cơ quan thuế).

Quy trình điều chỉnh hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất chi tiết từng bước

Bước 1: Phát hiện sai sót và xác định phạm vi điều chỉnh

Khi phát hiện hóa đơn điện tử đã lập bị sai số tiền hoặc thuế suất, kế toán cần rà soát toàn bộ các chỉ tiêu liên quan. Nếu sai thuế suất thì thường kéo theo sai tiền thuế GTGT và tổng tiền thanh toán. Do đó, khi lập hóa đơn điều chỉnh phải điều chỉnh đồng thời tất cả các chỉ tiêu bị ảnh hưởng.

Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào?

Ví dụ: Hóa đơn gốc ghi thuế suất 10%, tiền thuế 10.000.000 đồng, tổng thanh toán 110.000.000 đồng. Thực tế phải là thuế suất 8%, tiền thuế 8.000.000 đồng, tổng thanh toán 108.000.000 đồng. Khi điều chỉnh giảm, hóa đơn điều chỉnh sẽ ghi thuế suất 8%, tiền thuế -2.000.000 đồng, tổng thanh toán -2.000.000 đồng.

Bước 2: Lập văn bản thỏa thuận hoặc thông báo với người mua

Đối với người mua là tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh: Hai bên lập biên bản thỏa thuận ghi rõ số hóa đơn sai, ngày lập, nội dung sai sót cụ thể (sai số tiền bao nhiêu, sai thuế suất từ mức nào sang mức nào), lý do sai và hình thức xử lý (điều chỉnh hoặc thay thế). Biên bản phải được đại diện có thẩm quyền của hai bên ký và đóng dấu (nếu có).

Đối với người mua là cá nhân: Người bán gửi thông báo bằng văn bản, email hoặc thông báo trên website của đơn vị. Nội dung thông báo phải nêu rõ hóa đơn bị sai và cách thức điều chỉnh.

Văn bản thỏa thuận hoặc thông báo phải được lưu giữ tại đơn vị và xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

Bước 3: Thông báo với cơ quan thuế theo Mẫu 04/SS-HĐĐT

Người bán lập Mẫu số 04/SS-HĐĐT thông báo hóa đơn điện tử đã lập sai. Trên mẫu này ghi rõ loại sai sót, số hóa đơn, ký hiệu, ngày lập hóa đơn gốc và hình thức xử lý dự kiến. Thông báo được gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp thông qua cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế hoặc phần mềm hóa đơn điện tử được kết nối.

Thời hạn gửi thông báo chậm nhất là ngày cuối cùng của kỳ kê khai thuế GTGT có phát sinh hóa đơn bị sai sót. Tuy nhiên, để chủ động, doanh nghiệp nên gửi ngay sau khi phát hiện.

Bước 4: Lập hóa đơn điện tử điều chỉnh hoặc thay thế

Nếu lựa chọn điều chỉnh: Trên hóa đơn điều chỉnh phải có dòng chữ “Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số … ký hiệu … số … ngày … tháng … năm …”. Các chỉ tiêu giá trị được điều chỉnh tăng ghi số dương, điều chỉnh giảm ghi số âm. Tên hàng hóa, đơn vị tính có thể ghi giống hóa đơn gốc hoặc ghi rõ nội dung điều chỉnh.

Nếu lựa chọn thay thế: Trên hóa đơn mới phải có dòng chữ “Thay thế cho hóa đơn Mẫu số … ký hiệu … số … ngày … tháng … năm …”. Hóa đơn thay thế ghi đầy đủ thông tin đúng theo thực tế, không ghi số âm.

Sau khi lập xong, người bán thực hiện ký số trên hóa đơn. Đối với hóa đơn có mã của cơ quan thuế, gửi dữ liệu đến cơ quan thuế để được cấp mã. Đối với hóa đơn không có mã, gửi trực tiếp cho người mua và đồng thời chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế theo quy định.

Bước 5: Gửi hóa đơn đã điều chỉnh hoặc thay thế cho người mua

Người bán gửi hóa đơn điện tử đã được cấp mã (hoặc đã ký số) cho người mua qua phương thức đã thỏa thuận (email, cổng tra cứu, phần mềm kết nối…). Người mua có trách nhiệm tiếp nhận và sử dụng hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế để kê khai, khấu trừ thuế theo quy định.

Bước 6: Kê khai bổ sung thuế GTGT và thuế TNDN

Theo quy định mới, hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế do sai sót về số tiền, thuế suất được kê khai bổ sung vào kỳ phát sinh hóa đơn bị điều chỉnh, bị thay thế. Cả người bán và người mua đều thực hiện kê khai bổ sung tờ khai thuế GTGT của kỳ có hóa đơn gốc. Đồng thời, điều chỉnh doanh thu, chi phí trên tờ khai thuế TNDN nếu cần thiết.

Doanh nghiệp cần lưu ý lập tờ khai bổ sung và giải trình rõ lý do điều chỉnh để tránh bị cơ quan thuế từ chối hoặc xử phạt.

Cách ghi thông tin cụ thể trên hóa đơn điều chỉnh sai số tiền và thuế suất

Khi lập hóa đơn điều chỉnh, phần mềm hóa đơn điện tử thường có chức năng hỗ trợ. Tuy nhiên, kế toán cần kiểm soát các nội dung sau:

- Dòng diễn giải hoặc tên hàng hóa: Ghi “Điều chỉnh thuế suất từ 10% xuống 8% cho hóa đơn số … ngày …” hoặc tương tự.

- Cột thuế suất: Ghi mức thuế suất đúng (ví dụ 8%).

- Cột thành tiền chưa thuế: Ghi số chênh lệch (có thể là 0 nếu chỉ sai thuế suất, không sai tiền hàng).

- Cột tiền thuế GTGT: Ghi số chênh lệch dương hoặc âm.

- Cột tổng tiền thanh toán: Ghi số chênh lệch tương ứng.

Trường hợp sai cả đơn giá và thuế suất thì phải điều chỉnh đồng thời các chỉ tiêu liên quan: đơn giá, thành tiền, tiền thuế, tổng thanh toán.

Lưu ý quan trọng: Không được lập hóa đơn điều chỉnh chỉ ghi thuế suất mới mà không điều chỉnh tiền thuế và tổng thanh toán, vì như vậy sẽ không phản ánh đúng thực tế chênh lệch.

Ví dụ minh họa cụ thể về điều chỉnh hóa đơn sai thuế suất

Ví dụ 1: Sai thuế suất từ 10% thành 8%

Hóa đơn gốc số 0000123 ngày 15/8/2026: Tiền hàng 100.000.000 đồng, thuế suất 10%, tiền thuế 10.000.000 đồng, tổng thanh toán 110.000.000 đồng. Thực tế hàng hóa được giảm thuế còn 8%.

Cách xử lý: Hai bên lập biên bản thỏa thuận. Người bán lập hóa đơn điều chỉnh với nội dung: Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số 1 ký hiệu C26T số 0000123 ngày 15/8/2026. Tiền hàng 0, thuế suất 8%, tiền thuế -2.000.000 đồng, tổng thanh toán -2.000.000 đồng.

Ví dụ 2: Sai thuế suất từ 8% thành 10%

Hóa đơn gốc ghi thuế suất 8%, tiền thuế 8.000.000 đồng. Thực tế phải là 10%. Hóa đơn điều chỉnh sẽ ghi tiền thuế +2.000.000 đồng, tổng thanh toán +2.000.000 đồng.

Ví dụ 3: Sai số tiền đơn giá dẫn đến sai cả thuế

Hóa đơn gốc ghi đơn giá 200.000 đồng/sản phẩm, số lượng 100, thành tiền 20.000.000 đồng, thuế 10% = 2.000.000 đồng. Thực tế đơn giá đúng là 250.000 đồng. Hóa đơn điều chỉnh ghi đơn giá +50.000 đồng, thành tiền +5.000.000 đồng, tiền thuế +500.000 đồng, tổng thanh toán +5.500.000 đồng.

Trường hợp đặc biệt khi điều chỉnh nhiều hóa đơn sai cùng lúc

Nếu trong cùng một tháng, người bán lập sai nhiều hóa đơn của cùng một người mua với cùng nội dung sai về số tiền hoặc thuế suất, người bán được phép lập một hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế cho nhiều hóa đơn đã lập sai, đồng thời đính kèm bảng kê các hóa đơn điện tử đã lập sai theo Mẫu số 01/BK-ĐCTT Phụ lục IA ban hành kèm theo Nghị định.

Quy định này giúp giảm thiểu số lượng hóa đơn điều chỉnh, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp có số lượng giao dịch lớn.

Xử lý khi hóa đơn điều chỉnh sau đó lại phát hiện sai sót tiếp

Theo quy định, nếu hóa đơn đã được xử lý bằng hình thức điều chỉnh hoặc thay thế mà sau đó lại phát hiện còn sai sót, các lần xử lý tiếp theo phải thực hiện theo đúng hình thức đã áp dụng ở lần đầu. Nghĩa là nếu lần đầu chọn điều chỉnh thì các lần sau cũng phải điều chỉnh, không được chuyển sang thay thế.

Ngoài ra, trường hợp hóa đơn điện tử được lập không có ký hiệu mẫu số, ký hiệu hóa đơn, số hóa đơn thì người bán chỉ được thực hiện lập hóa đơn điều chỉnh, không được thay thế.

Ảnh hưởng đến việc kê khai và khấu trừ thuế của bên mua

Bên mua khi nhận được hóa đơn điều chỉnh giảm tiền thuế sẽ phải điều chỉnh giảm số thuế GTGT được khấu trừ trên tờ khai bổ sung. Ngược lại, nếu nhận hóa đơn điều chỉnh tăng tiền thuế thì được khấu trừ bổ sung.

Về thuế TNDN, bên mua điều chỉnh chi phí được trừ tương ứng với số tiền hàng và thuế không được khấu trừ (nếu có). Bên bán điều chỉnh doanh thu và số thuế GTGT phải nộp.

Doanh nghiệp cần lưu ý thời hạn kê khai bổ sung theo quy định của Luật Quản lý thuế để không bị xử phạt về chậm nộp tờ khai hoặc chậm nộp thuế.

Các lưu ý quan trọng để tránh rủi ro khi điều chỉnh hóa đơn

Một là, luôn kiểm tra kỹ thông tin trước khi phát hành hóa đơn điện tử, đặc biệt là thuế suất áp dụng theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ và các chính sách giảm thuế tạm thời.

Hai là, sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử có chức năng cảnh báo sai sót và hỗ trợ lập hóa đơn điều chỉnh tự động theo quy định mới.

Ba là, lưu trữ đầy đủ biên bản thỏa thuận, thông báo và hóa đơn điều chỉnh/thay thế theo thời hạn quy định (tối thiểu 10 năm đối với hồ sơ thuế).

Bốn là, khi cơ quan thuế phát hiện sai sót và gửi thông báo rà soát, doanh nghiệp phải chủ động kiểm tra và thực hiện điều chỉnh trong thời hạn quy định, không được bỏ qua.

Năm là, đối với hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, quy trình xử lý sai sót có một số điểm khác biệt, cần tham khảo riêng hướng dẫn của Tổng cục Thuế.

So sánh giữa lập hóa đơn điều chỉnh và hóa đơn thay thế

Lập hóa đơn điều chỉnh phù hợp khi chỉ cần sửa một số chỉ tiêu giá trị, giữ nguyên các thông tin khác. Ưu điểm là phản ánh rõ chênh lệch tăng/giảm, dễ theo dõi trên sổ sách.

Lập hóa đơn thay thế phù hợp khi sai sót nhiều hoặc muốn hủy bỏ hoàn toàn hiệu lực của hóa đơn cũ. Hóa đơn thay thế ghi thông tin đúng toàn bộ, hóa đơn cũ không còn giá trị sử dụng.

Doanh nghiệp nên trao đổi với người mua để thống nhất hình thức trước khi thực hiện, tránh phát sinh tranh chấp sau này.

Hậu quả nếu không điều chỉnh hóa đơn sai số tiền và thuế suất

Nếu không thực hiện điều chỉnh, doanh nghiệp có thể bị cơ quan thuế ấn định thuế, truy thu thuế GTGT, thuế TNDN, đồng thời bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn theo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn. Mức phạt có thể lên đến hàng chục triệu đồng tùy theo số lượng hóa đơn và tính chất vi phạm.

Ngoài ra, bên mua có thể bị từ chối khấu trừ thuế GTGT đầu vào, dẫn đến tranh chấp thương mại giữa hai bên.

Khuyến nghị của ACC VINACO

ACC VINACO khuyến nghị các doanh nghiệp, hộ kinh doanh thường xuyên rà soát quy trình lập hóa đơn điện tử, đào tạo nhân viên kế toán về các quy định mới liên quan đến xử lý sai sót. Đồng thời, nên lựa chọn nhà cung cấp phần mềm hóa đơn điện tử uy tín, có hỗ trợ cập nhật kịp thời theo quy định pháp luật.

Khi phát sinh sai sót phức tạp hoặc số lượng lớn, doanh nghiệp nên tham vấn ý kiến của cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để đảm bảo xử lý đúng và đầy đủ.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy định về điều chỉnh hóa đơn điện tử không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn nâng cao uy tín, tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch và chuyên nghiệp.

Câu hỏi thường gặp về điều chỉnh hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất

Hóa đơn đã kê khai thuế rồi mới phát hiện sai có được điều chỉnh không?

Được. Doanh nghiệp vẫn thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định, sau đó kê khai bổ sung tờ khai thuế của kỳ có hóa đơn gốc.

Có bắt buộc phải có biên bản thỏa thuận không?

Bắt buộc đối với người mua là tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Đối với cá nhân thì chỉ cần thông báo.

Thời hạn gửi Mẫu 04/SS-HĐĐT là bao lâu?

Chậm nhất là ngày cuối cùng của kỳ kê khai thuế GTGT phát sinh hóa đơn bị sai sót.

Hóa đơn điều chỉnh có cần cấp mã của cơ quan thuế không?

Có, nếu doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.

Sau khi điều chỉnh, hóa đơn gốc còn giá trị không?

Hóa đơn gốc vẫn tồn tại trên hệ thống nhưng được điều chỉnh bởi hóa đơn điều chỉnh. Giá trị cuối cùng là giá trị sau điều chỉnh.

Việc điều chỉnh hóa đơn điện tử khi sai số tiền và thuế suất là nghiệp vụ quan trọng và thường xuyên phát sinh trong thực tế. Doanh nghiệp cần nắm vững quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP để thực hiện đúng quy trình: thỏa thuận với người mua, thông báo cơ quan thuế, lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế với nội dung ghi chú đầy đủ, ký số, gửi hóa đơn và kê khai bổ sung.

Nếu quý khách hàng cần hỗ trợ tư vấn chi tiết, soạn thảo biên bản thỏa thuận, hướng dẫn kê khai bổ sung hoặc các dịch vụ liên quan đến hóa đơn điện tử và thuế, vui lòng liên hệ ACC VINACO để được hỗ trợ chuyên nghiệp và kịp thời.

Nguồn tham khảo

1. Nghị định số 123/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ.

2. Nghị định số 70/2025/NĐ-CP ngày 20/3/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2020/NĐ-CP.

3. Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định về hóa đơn, chứng từ của Bộ Tài chính (các phiên bản cập nhật).

4. Các công văn hướng dẫn của Tổng cục Thuế và Cục Thuế các tỉnh, thành phố về xử lý hóa đơn điện tử có sai sót.

5. Phụ lục IA ban hành kèm theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP (Mẫu số 04/SS-HĐĐT và Mẫu số 01/BK-ĐCTT).

6. Hướng dẫn nghiệp vụ trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (gdt.gov.vn) và các Cục Thuế địa phương.

NHẬN TƯ VẤN Hóa đơn điện tử sai số tiền và thuế suất cần điều chỉnh thế nào?
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP