Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp?

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp? - Việc cơ quan thuế tiến hành kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp là một trong những biện pháp quản lý thuế quan trọng nhằm đảm bảo tính tuân thủ pháp luật của người nộp thuế. Nhiều doanh nghiệp thường lo lắng khi nhận được thông báo hoặc quyết định kiểm tra vì không nắm rõ các trường hợp nào sẽ dẫn đến việc kiểm tra trực tiếp tại trụ sở. 

Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp?

Trong thực tế hoạt động kinh doanh, việc bị kiểm tra thuế tại trụ sở không chỉ ảnh hưởng đến công việc hàng ngày mà còn có thể dẫn đến việc truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính nếu phát hiện sai sót. Do đó, việc hiểu rõ quy định pháp luật, nhận diện các tình huống dễ bị kiểm tra và chủ động chuẩn bị hồ sơ là rất cần thiết. CÔNG TY ACC VINACO với nhiều năm kinh nghiệm tư vấn thuế sẽ phân tích sâu từng nội dung để doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện và áp dụng hiệu quả.

Cơ sở pháp lý về kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế

Theo quy định tại Điều 110 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế được thực hiện trong các trường hợp cụ thể. Đây là quy định khung quan trọng nhất hiện nay (tính đến thời điểm trước ngày 01/7/2026). Ngoài ra, trình tự, thủ tục chi tiết được hướng dẫn tại Thông tư 80/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính và Quy trình kiểm tra thuế ban hành kèm theo Quyết định 970/QĐ-TCT ngày 14/7/2023 của Tổng cục Thuế.

Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp?

Luật Quản lý thuế 2019 được Quốc hội thông qua nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý thuế theo hướng hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm, tăng cường quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin. Điều 110 là quy định trực tiếp về kiểm tra tại trụ sở, thể hiện rõ nguyên tắc chỉ kiểm tra khi có căn cứ và trong phạm vi cho phép, tránh việc kiểm tra tràn lan gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Kiểm tra thuế tại trụ sở khác với kiểm tra hồ sơ tại trụ sở cơ quan thuế. Kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế chủ yếu dựa trên hồ sơ khai thuế, phân tích rủi ro qua hệ thống dữ liệu. Còn kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp thì đoàn kiểm tra đến tận nơi để đối chiếu chứng từ gốc, sổ sách kế toán, hàng hóa, tài sản và các thông tin thực tế khác.

Sự khác biệt này rất quan trọng. Khi kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế, doanh nghiệp chỉ cần cung cấp thông tin, giải trình qua văn bản hoặc trực tiếp tại cơ quan thuế. Còn khi kiểm tra tại trụ sở, đoàn kiểm tra có quyền yêu cầu xuất trình sổ sách, hóa đơn, chứng từ gốc, kiểm kê hàng hóa, đối chiếu thực tế với số liệu trên sổ. Do đó, mức độ ảnh hưởng và yêu cầu chuẩn bị của doanh nghiệp cao hơn rất nhiều.

Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc kiểm tra chỉ được tiến hành khi có Quyết định kiểm tra thuế do Thủ trưởng cơ quan thuế có thẩm quyền ban hành. Người nộp thuế có quyền từ chối kiểm tra nếu không có quyết định hợp lệ. Đây là quyền quan trọng được quy định rõ tại Điều 111 Luật Quản lý thuế 2019. Nếu đoàn kiểm tra đến mà không xuất trình quyết định hoặc quyết định không đúng thẩm quyền, doanh nghiệp hoàn toàn có quyền từ chối và báo cáo lên cơ quan thuế cấp trên hoặc cơ quan có thẩm quyền khác.

Ngoài Luật Quản lý thuế, các văn bản hướng dẫn chi tiết như Thông tư 80/2021/TT-BTC quy định về mẫu biểu quyết định kiểm tra, biên bản công bố, biên bản kiểm tra, thời hạn gửi và công bố quyết định. Quyết định 970/QĐ-TCT của Tổng cục Thuế ban hành Quy trình kiểm tra thuế, trong đó nêu rõ các bước từ lập kế hoạch, ban hành quyết định, công bố, thực hiện kiểm tra đến xử lý kết quả. Doanh nghiệp nên tham khảo các văn bản này để hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Các trường hợp cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp

Điều 110 Luật Quản lý thuế 2019 quy định rõ bảy nhóm trường hợp chính. Dưới đây là phân tích chi tiết từng trường hợp để doanh nghiệp dễ nhận diện rủi ro. Việc nắm vững các trường hợp này giúp doanh nghiệp tự đánh giá mức độ rủi ro của mình và chủ động có biện pháp phòng ngừa.

Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp?

Trường hợp hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế và kiểm tra sau hoàn thuế

Đây là trường hợp phổ biến nhất liên quan đến hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Khi doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế, cơ quan thuế sẽ phân loại hồ sơ theo mức độ rủi ro.

Đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế (thường là hồ sơ hoàn thuế lần đầu hoặc hồ sơ có dấu hiệu rủi ro cao), cơ quan thuế phải kiểm tra tại trụ sở trước khi ra quyết định hoàn thuế. Đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau, cơ quan thuế có thể hoàn thuế trước rồi mới kiểm tra sau theo nguyên tắc quản lý rủi ro.

Việc phân loại hồ sơ hoàn thuế được thực hiện dựa trên các tiêu chí quản lý rủi ro. Hồ sơ hoàn thuế lần đầu của từng trường hợp hoàn thuế theo quy định thường thuộc diện kiểm tra trước. Ngoài ra, các doanh nghiệp có tỷ lệ hoàn thuế cao so với ngành nghề, doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp có giao dịch với nhiều nhà cung cấp có dấu hiệu rủi ro cao cũng dễ bị xếp vào diện kiểm tra trước.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hóa đơn, chứng từ đầu vào, đầu ra, hợp đồng, chứng từ thanh toán và các tài liệu chứng minh điều kiện hoàn thuế theo quy định. Việc chuẩn bị không đầy đủ dễ dẫn đến việc bị yêu cầu giải trình bổ sung hoặc chuyển sang kiểm tra tại trụ sở.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp bị truy thu và xử phạt sau kiểm tra hoàn thuế do không chứng minh được hàng hóa thực tế tồn tại, chứng từ thanh toán không hợp lệ, hoặc hóa đơn đầu vào không đủ điều kiện khấu trừ. Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm soát hóa đơn đầu vào chặt chẽ, lưu trữ đầy đủ hợp đồng mua bán, biên bản giao nhận hàng hóa, chứng từ vận chuyển và chứng từ thanh toán qua ngân hàng.

Đối với kiểm tra sau hoàn thuế, cơ quan thuế vẫn có quyền kiểm tra trong thời hạn nhất định sau khi đã hoàn thuế. Doanh nghiệp không nên chủ quan sau khi nhận được tiền hoàn thuế mà cần duy trì hồ sơ đầy đủ để sẵn sàng đối chiếu khi có yêu cầu.

Trường hợp hồ sơ thuế có nội dung cần làm rõ theo điểm b khoản 2 Điều 109

Khi cơ quan thuế kiểm tra hồ sơ tại trụ sở cơ quan thuế và phát hiện nội dung cần làm rõ liên quan đến số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, giảm, số tiền thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, số tiền thuế được hoàn hoặc số tiền thuế không thu, cơ quan thuế sẽ gửi Thông báo yêu cầu người nộp thuế giải trình hoặc bổ sung thông tin, tài liệu.

Nếu hết thời hạn mà doanh nghiệp không giải trình, không bổ sung hoặc giải trình, khai bổ sung không đúng, Thủ trưởng cơ quan thuế có quyền ra quyết định ấn định thuế hoặc quyết định kiểm tra tại trụ sở, hoặc đưa vào kế hoạch kiểm tra, thanh tra theo nguyên tắc quản lý rủi ro.

Đây là lý do nhiều doanh nghiệp bị kiểm tra đột xuất sau khi nhận thông báo giải trình lần 1 hoặc lần 2. Việc chủ động giải trình đầy đủ, rõ ràng và đúng thời hạn là biện pháp quan trọng để tránh bị chuyển sang kiểm tra tại trụ sở.

Thông báo giải trình thường được gửi theo mẫu 01/KTT và 03/KTT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC. Doanh nghiệp cần đọc kỹ nội dung yêu cầu, chuẩn bị giải trình bằng văn bản kèm theo chứng từ chứng minh. Nếu cần giải trình trực tiếp, nên cử người có chuyên môn về thuế và kế toán để làm việc với cơ quan thuế. Việc giải trình sơ sài hoặc không đúng trọng tâm dễ dẫn đến việc cơ quan thuế không chấp nhận và chuyển sang kiểm tra tại trụ sở.

Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp có thể chủ động khai bổ sung tờ khai thuế nếu phát hiện sai sót trước khi cơ quan thuế ra quyết định ấn định hoặc kiểm tra. Việc khai bổ sung đúng quy định sẽ giúp giảm thiểu rủi ro bị xử phạt và tránh bị kiểm tra tại trụ sở.

Trường hợp kiểm tra sau thông quan tại trụ sở người khai hải quan

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cơ quan hải quan có thẩm quyền kiểm tra sau thông quan tại trụ sở theo quy định của Luật Hải quan. Trong một số trường hợp, việc này có thể liên quan đến nghĩa vụ thuế và được phối hợp với cơ quan thuế.

Kiểm tra sau thông quan nhằm xác minh tính chính xác của việc khai báo hải quan, trị giá tính thuế, mã số hàng hóa, xuất xứ và các điều kiện hưởng ưu đãi thuế. Nếu phát hiện sai sót liên quan đến thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu hoặc các loại thuế khác, cơ quan hải quan có thể chuyển thông tin cho cơ quan thuế để phối hợp xử lý.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần lưu ý lưu trữ đầy đủ hồ sơ hải quan, hợp đồng ngoại thương, chứng từ thanh toán quốc tế, chứng từ vận tải, giấy chứng nhận xuất xứ và các tài liệu liên quan trong thời hạn quy định. Việc không chuẩn bị đầy đủ dễ dẫn đến việc bị kiểm tra tại trụ sở và truy thu thuế, xử phạt.

Trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế

Khi cơ quan thuế phát hiện dấu hiệu vi phạm thông qua phân tích dữ liệu, thông tin từ bên thứ ba, đơn tố cáo hoặc các nguồn thông tin khác, cơ quan thuế có thể ra quyết định kiểm tra tại trụ sở ngay mà không cần qua bước kiểm tra hồ sơ trước.

Dấu hiệu vi phạm phổ biến bao gồm: chênh lệch lớn giữa doanh thu khai thuế và dữ liệu từ hóa đơn điện tử, ngân hàng; sử dụng hóa đơn bất hợp pháp; khai sai chi phí được trừ; gian lận hoàn thuế GTGT; không kê khai hoặc kê khai thiếu doanh thu từ hoạt động thương mại điện tử.

Doanh nghiệp nên thường xuyên tự rà soát số liệu giữa sổ sách, hóa đơn điện tử và tờ khai thuế để phát hiện sớm các bất thường. Hệ thống hóa đơn điện tử hiện nay cho phép cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu gần như theo thời gian thực. Do đó, bất kỳ sự chênh lệch nào giữa doanh thu trên tờ khai và dữ liệu hóa đơn điện tử đều có thể trở thành dấu hiệu rủi ro.

Ngoài ra, các thông tin từ ngân hàng về dòng tiền, thông tin từ các sàn thương mại điện tử, thông tin từ cơ quan quản lý khác cũng được cơ quan thuế sử dụng để phân tích rủi ro. Doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh qua sàn thương mại điện tử cần đặc biệt chú ý kê khai đầy đủ doanh thu, không bỏ sót các khoản thu từ nền tảng số.

Việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp vẫn là một trong những dấu hiệu vi phạm phổ biến nhất. Doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ nhà cung cấp, đối chiếu thông tin trên hóa đơn với dữ liệu công khai của cơ quan thuế để tránh rủi ro nhận hóa đơn từ doanh nghiệp bỏ trốn hoặc doanh nghiệp không hoạt động thực tế.

Trường hợp được lựa chọn theo kế hoạch, chuyên đề

Cơ quan thuế xây dựng kế hoạch kiểm tra hàng năm hoặc theo chuyên đề (ví dụ: chuyên đề hoàn thuế GTGT, chuyên đề thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, chuyên đề thuế đối với hoạt động thương mại điện tử…). Việc lựa chọn doanh nghiệp được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro, ưu tiên doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao và các doanh nghiệp đã quá 5 năm chưa được thanh tra, kiểm tra.

Theo quy định, đối với trường hợp này, cơ quan thuế chỉ được kiểm tra tại trụ sở không quá 01 lần trong 01 năm. Quy định này nhằm hạn chế việc kiểm tra trùng lặp, gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động của doanh nghiệp.

Các chuyên đề kiểm tra thường thay đổi theo từng năm tùy thuộc vào định hướng quản lý của ngành thuế. Trong những năm gần đây, các chuyên đề liên quan đến hoàn thuế GTGT, giao dịch liên kết, thương mại điện tử, chuyển giá và chi phí được trừ luôn được chú trọng. Doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực này cần đặc biệt quan tâm đến việc tuân thủ quy định và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ.

Nguyên tắc quản lý rủi ro được áp dụng rộng rãi trong việc lựa chọn đối tượng kiểm tra. Cơ quan thuế sử dụng hệ thống phân tích dữ liệu để chấm điểm rủi ro cho từng doanh nghiệp dựa trên nhiều tiêu chí như tỷ lệ hoàn thuế, biên lợi nhuận, chi phí bán hàng, chi phí quản lý, giao dịch với bên liên kết, tần suất thay đổi trụ sở… Doanh nghiệp có điểm rủi ro cao sẽ được ưu tiên đưa vào kế hoạch kiểm tra.

Trường hợp theo kiến nghị của Kiểm toán nhà nước, Thanh tra nhà nước hoặc cơ quan khác có thẩm quyền

Khi Kiểm toán nhà nước, Thanh tra Chính phủ hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác kiến nghị kiểm tra, cơ quan thuế có trách nhiệm thực hiện. Tần suất cũng bị giới hạn không quá 01 lần trong 01 năm đối với nhóm trường hợp này.

Các kiến nghị này thường phát sinh từ kết quả kiểm toán, thanh tra tại các bộ, ngành, địa phương hoặc từ các vụ việc cụ thể có dấu hiệu vi phạm về thuế. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng khi có kiến nghị từ các cơ quan này, việc kiểm tra tại trụ sở gần như là bắt buộc và doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng.

Trường hợp chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình, giải thể, chấm dứt hoạt động, cổ phần hóa, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chuyển địa điểm kinh doanh và các trường hợp kiểm tra đột xuất

Đây là nhóm trường hợp doanh nghiệp thường gặp khi có biến động về tổ chức. Cơ quan thuế thường kiểm tra để xác định nghĩa vụ thuế trước khi cho phép thay đổi hoặc chấm dứt hoạt động (trừ một số trường hợp giải thể, chấm dứt hoạt động không phải quyết toán thuế theo quy định).

Kiểm tra đột xuất bao gồm: kiểm tra theo đơn tố cáo; theo chỉ đạo của Thủ trưởng cơ quan thuế hoặc cấp trên; theo đề nghị của chính người nộp thuế trong một số trường hợp biến động tổ chức; hoặc các trường hợp đột xuất khác theo quy định.

Tần suất kiểm tra đối với nhóm này cũng không quá 01 lần trong 01 năm (trừ một số ngoại lệ). Tuy nhiên, trong trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng hoặc theo chỉ đạo cấp trên, việc kiểm tra vẫn có thể được thực hiện.

Khi doanh nghiệp thực hiện chia, tách, sáp nhập, hợp nhất hoặc chuyển đổi loại hình, việc xác định nghĩa vụ thuế là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan và tránh tranh chấp sau này. Cơ quan thuế thường yêu cầu kiểm tra để xác nhận số thuế còn phải nộp, số thuế được hoàn, số lỗ được chuyển và các nghĩa vụ khác.

Đối với trường hợp chuyển địa điểm kinh doanh dẫn đến thay đổi cơ quan thuế quản lý, việc kiểm tra cũng thường được thực hiện để bàn giao hồ sơ và xác định nghĩa vụ thuế tại địa bàn cũ. Doanh nghiệp nên chủ động liên hệ với cơ quan thuế quản lý cũ và mới để nắm rõ quy trình và chuẩn bị hồ sơ.

Kiểm tra theo đơn tố cáo là một trong những trường hợp đột xuất phổ biến. Đơn tố cáo có thể đến từ nhân viên cũ, đối tác, đối thủ cạnh tranh hoặc người dân. Cơ quan thuế có trách nhiệm xác minh thông tin tố cáo. Nếu thông tin có cơ sở, việc kiểm tra tại trụ sở sẽ được tiến hành. Doanh nghiệp cần duy trì sự minh bạch trong hoạt động để giảm thiểu rủi ro bị tố cáo.

Thời hạn và trình tự thực hiện kiểm tra tại trụ sở

Quyết định kiểm tra thuế phải được gửi cho người nộp thuế trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ký và phải được công bố trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày ký.

Việc kiểm tra phải được tiến hành chậm nhất là 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành Quyết định (trừ trường hợp bãi bỏ hoặc hoãn).

Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp?

Thời hạn kiểm tra tại trụ sở không quá 10 ngày làm việc (tính từ ngày công bố quyết định). Trường hợp phạm vi lớn, nội dung phức tạp có thể gia hạn 01 lần nhưng không quá 10 ngày làm việc.

Khi bắt đầu kiểm tra, Trưởng đoàn phải công bố Quyết định và lập Biên bản công bố. Doanh nghiệp có quyền yêu cầu giải thích nội dung kiểm tra. Kết thúc kiểm tra, hai bên ký Biên bản kiểm tra ghi nhận kết quả.

Nếu trước khi công bố quyết định mà doanh nghiệp chứng minh được số thuế đã khai đúng và nộp đủ, cơ quan thuế có thể bãi bỏ quyết định kiểm tra. Đây là quy định tạo điều kiện cho doanh nghiệp tự khắc phục trước khi bị kiểm tra thực tế.

Trình tự kiểm tra cụ thể bao gồm các bước chính: ban hành Quyết định kiểm tra theo mẫu 04/KTT; gửi quyết định cho người nộp thuế; công bố quyết định và lập biên bản công bố theo mẫu 07/KTT; thực hiện kiểm tra tại trụ sở; lập biên bản kiểm tra ghi nhận kết quả; xử lý kết quả kiểm tra (nếu có phát hiện vi phạm thì ra quyết định xử lý).

Trong quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra có quyền yêu cầu doanh nghiệp cung cấp sổ sách, chứng từ, giải trình các nội dung liên quan đến phạm vi kiểm tra. Doanh nghiệp có nghĩa vụ cung cấp kịp thời, đầy đủ và chính xác. Nếu không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ, doanh nghiệp có thể bị xử phạt theo quy định về hành vi không chấp hành yêu cầu của cơ quan thuế.

Thời hạn kiểm tra được tính từ ngày công bố quyết định. Trường hợp cần gia hạn, Trưởng đoàn phải báo cáo người có thẩm quyền ban hành Quyết định gia hạn theo mẫu quy định. Việc gia hạn chỉ được thực hiện một lần và không vượt quá thời hạn quy định.

Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp khi bị kiểm tra tại trụ sở

Người nộp thuế có các quyền quan trọng theo Điều 111 Luật Quản lý thuế 2019:

  • Từ chối kiểm tra khi không có quyết định kiểm tra thuế.
  • Từ chối cung cấp thông tin, tài liệu không liên quan đến nội dung kiểm tra hoặc thuộc bí mật nhà nước (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác).
  • Được giải thích về nội dung kiểm tra.
  • Được nhận Biên bản kiểm tra và có ý kiến về kết quả kiểm tra.
  • Khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm của công chức thuế theo quy định.

Nghĩa vụ của doanh nghiệp bao gồm: chấp hành quyết định kiểm tra hợp pháp; cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu liên quan; tạo điều kiện cho đoàn kiểm tra làm việc; ký Biên bản kiểm tra (nếu không đồng ý thì ghi rõ ý kiến).

Doanh nghiệp được duy trì hoạt động kinh doanh bình thường trong quá trình kiểm tra, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đoàn kiểm tra không được gây cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp.

Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp?

Việc thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ giúp doanh nghiệp bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình và đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho đoàn kiểm tra hoàn thành nhiệm vụ. Nếu doanh nghiệp phát hiện hành vi vi phạm của công chức thuế như yêu cầu cung cấp tài liệu ngoài phạm vi kiểm tra, sách nhiễu, gây khó khăn, doanh nghiệp có quyền khiếu nại hoặc tố cáo theo quy định.

Khi ký Biên bản kiểm tra, doanh nghiệp cần đọc kỹ nội dung. Nếu không đồng ý với kết luận của đoàn kiểm tra, cần ghi rõ ý kiến bảo lưu vào biên bản. Việc ghi ý kiến bảo lưu là căn cứ quan trọng để khiếu nại sau này nếu cần.

Một số lưu ý quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro bị kiểm tra tại trụ sở

Thứ nhất, duy trì hệ thống sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ đầy đủ, chính xác, khớp với tờ khai thuế và dữ liệu hóa đơn điện tử. Đây là biện pháp cơ bản và quan trọng nhất. Hệ thống sổ sách được ghi chép kịp thời, đầy đủ sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng đối chiếu khi có yêu cầu kiểm tra.

Thứ hai, chủ động giải trình, bổ sung thông tin khi nhận Thông báo từ cơ quan thuế. Không để hết hạn hoặc giải trình sơ sài. Việc giải trình đúng hạn và đầy đủ có thể giúp doanh nghiệp tránh được việc bị chuyển sang kiểm tra tại trụ sở.

Thứ ba, theo dõi sát sao các chỉ số rủi ro như tỷ lệ hoàn thuế cao, chi phí lớn bất thường, giao dịch với bên liên kết, doanh thu từ thương mại điện tử chưa kê khai đầy đủ. Doanh nghiệp nên định kỳ tự đánh giá rủi ro thuế để phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.

Thứ tư, khi có biến động tổ chức (chia tách, sáp nhập, chuyển địa điểm…), chủ động liên hệ cơ quan thuế để hiểu rõ yêu cầu kiểm tra (nếu có). Việc chủ động sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ tốt hơn và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.

Thứ năm, xây dựng quy trình nội bộ về lưu trữ chứng từ và phân công người phụ trách tiếp đoàn kiểm tra, chuẩn bị trước các bộ hồ sơ thường được yêu cầu. Quy trình nội bộ rõ ràng giúp doanh nghiệp ứng phó nhanh chóng và chuyên nghiệp khi có đoàn kiểm tra đến.

Ngoài ra, doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật kiến thức pháp luật thuế, tham gia các buổi tập huấn do cơ quan thuế tổ chức và tham khảo ý kiến tư vấn chuyên môn khi cần. Việc đầu tư vào công tác tuân thủ thuế sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và chi phí phát sinh từ việc bị kiểm tra, truy thu, xử phạt.

Đối với doanh nghiệp có quy mô lớn hoặc hoạt động phức tạp, việc thuê dịch vụ tư vấn thuế chuyên nghiệp để hỗ trợ rà soát hồ sơ, chuẩn bị giải trình và đồng hành trong quá trình kiểm tra là giải pháp hiệu quả. CÔNG TY ACC VINACO sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp trong các công việc này.

Xu hướng quản lý thuế và thay đổi sắp tới

Từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế năm 2025 sẽ có hiệu lực và điều chỉnh một số nội dung về kiểm tra tại trụ sở. Theo các thông tin công bố, số trường hợp kiểm tra tại trụ sở được quy định rõ hơn (khoảng 9 trường hợp), bao gồm mở rộng kiểm tra sau hoàn thuế trong thời hạn 5 năm, kiểm tra theo yêu cầu giải quyết khiếu nại tố cáo, kiểm tra hồ sơ miễn giảm thuế có rủi ro cao… Doanh nghiệp cần theo dõi sát để cập nhật.

Nguyên tắc quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin ngày càng được tăng cường. Cơ quan thuế sử dụng dữ liệu lớn từ hóa đơn điện tử, ngân hàng, thương mại điện tử để phân tích và lựa chọn đối tượng kiểm tra. Do đó, việc tuân thủ minh bạch, chính xác từ khâu ghi nhận doanh thu, chi phí sẽ giúp giảm đáng kể khả năng bị chọn kiểm tra tại trụ sở.

Xu hướng quản lý thuế hiện nay là chuyển từ kiểm tra dàn trải sang kiểm tra có trọng điểm dựa trên rủi ro. Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ ít bị kiểm tra hơn, trong khi doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao sẽ được tập trung nguồn lực kiểm tra. Điều này khuyến khích doanh nghiệp nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế.

Công nghệ thông tin đóng vai trò ngày càng quan trọng. Hệ thống hóa đơn điện tử, tờ khai điện tử, cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế giúp việc đối chiếu dữ liệu nhanh chóng và chính xác hơn. Doanh nghiệp cần tận dụng các công cụ này để tự kiểm tra số liệu của mình trước khi cơ quan thuế phát hiện.

Trong thời gian tới, các lĩnh vực như thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, giao dịch liên kết xuyên biên giới sẽ tiếp tục là trọng tâm quản lý thuế. Doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực này cần đặc biệt chú ý đến việc kê khai đầy đủ, chính xác và lưu trữ chứng từ chứng minh.

Thực tiễn áp dụng và một số tình huống điển hình

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp bị kiểm tra tại trụ sở vì các lý do như hoàn thuế GTGT với số tiền lớn, chênh lệch doanh thu so với dữ liệu hóa đơn điện tử, hoặc khi thực hiện thủ tục giải thể, chuyển địa điểm. Việc hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý giúp doanh nghiệp chủ động hơn.

Đối với trường hợp hoàn thuế, doanh nghiệp nên chuẩn bị bộ hồ sơ hoàn thuế đầy đủ ngay từ đầu, bao gồm bảng kê hóa đơn đầu vào, hợp đồng, chứng từ thanh toán, biên bản đối chiếu công nợ nếu cần. Việc chuẩn bị kỹ sẽ giúp rút ngắn thời gian kiểm tra và tăng khả năng được hoàn thuế nhanh chóng.

Đối với trường hợp có dấu hiệu vi phạm, doanh nghiệp cần bình tĩnh làm việc với đoàn kiểm tra, cung cấp đầy đủ giải trình và chứng từ. Nếu phát hiện sai sót, nên chủ động khai bổ sung và nộp thuế trước khi đoàn kiểm tra kết luận để giảm mức độ xử phạt.

Trong trường hợp biến động tổ chức, doanh nghiệp nên liên hệ sớm với cơ quan thuế để được hướng dẫn về hồ sơ và quy trình kiểm tra (nếu có). Việc chủ động sẽ giúp thủ tục diễn ra thuận lợi hơn.

Vai trò của CÔNG TY ACC VINACO trong hỗ trợ doanh nghiệp

CÔNG TY ACC VINACO chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý thuế, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc chuẩn bị hồ sơ, giải trình với cơ quan thuế và đồng hành trong quá trình kiểm tra thuế tại trụ sở. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, chúng tôi giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro, xây dựng quy trình tuân thủ và xử lý các tình huống phát sinh một cách chuyên nghiệp.

Doanh nghiệp khi nhận được thông báo hoặc quyết định kiểm tra có thể liên hệ ngay với CÔNG TY ACC VINACO để được hỗ trợ rà soát hồ sơ, chuẩn bị giải trình và đại diện làm việc với đoàn kiểm tra nếu cần. Việc có sự hỗ trợ chuyên môn sẽ giúp doanh nghiệp tự tin hơn và giảm thiểu rủi ro phát sinh từ việc kiểm tra.

Ngoài hỗ trợ khi có kiểm tra, CÔNG TY ACC VINACO còn cung cấp dịch vụ rà soát thuế định kỳ, tư vấn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế hợp pháp và đào tạo kiến thức thuế cho nhân viên kế toán, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tuân thủ lâu dài.

Nguồn tham khảo

  1. Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ngày 13/6/2019.
  2. Thông tư số 80/2021/TT-BTC ngày 29/9/2021 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
  3. Quyết định số 970/QĐ-TCT ngày 14/7/2023 của Tổng cục Thuế về việc ban hành Quy trình kiểm tra thuế.
  4. Các hướng dẫn và thông tin cập nhật từ Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế (gdt.gov.vn) và các văn bản liên quan đến quản lý rủi ro trong lĩnh vực thuế.
  5. Thông tin tham khảo về Luật Quản lý thuế năm 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2026) từ các nguồn công bố chính thức.
  6. Luật Hải quan số 54/2014/QH13 và các văn bản hướng dẫn liên quan đến kiểm tra sau thông quan.
  7. Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
NHẬN TƯ VẤN Khi nào cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp?
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP