Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn - Thu nhập từ chuyển nhượng vốn là một trong những khoản thu nhập khác thuộc diện chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo quy định của pháp luật Việt Nam. Việc xác định đúng đối tượng chịu thuế, cách tính thu nhập tính thuế, thuế suất áp dụng và thủ tục kê khai nộp thuế đóng vai trò quan trọng giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh rủi ro bị ấn định thuế hoặc bị xử phạt hành chính. 

Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Công ty ACC VINACO với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn thuế, kế toán và pháp lý doanh nghiệp cam kết cung cấp giải pháp toàn diện giúp khách hàng tối ưu nghĩa vụ thuế liên quan đến hoạt động chuyển nhượng vốn một cách hợp pháp và hiệu quả.

Khái niệm thu nhập từ chuyển nhượng vốn theo pháp luật thuế TNDN

Theo khoản 1 Điều 13 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập từ chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp là thu nhập có được từ chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ số vốn của doanh nghiệp đã đầu tư cho một hoặc nhiều tổ chức, cá nhân khác. Phạm vi này bao gồm cả trường hợp bán doanh nghiệp, chuyển nhượng quyền góp vốn và các hình thức chuyển nhượng vốn khác theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải là công ty đại chúng, chuyển nhượng cổ phần của tổ chức không phải là tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật chứng khoán cũng được xác định là thu nhập từ chuyển nhượng vốn.

Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Thời điểm xác định thu nhập từ chuyển nhượng vốn là thời điểm chuyển quyền sở hữu vốn. Đây là mốc quan trọng để doanh nghiệp xác định kỳ tính thuế và nghĩa vụ kê khai. Trường hợp doanh nghiệp bán toàn bộ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản thì phải kê khai và nộp thuế TNDN theo hoạt động chuyển nhượng bất động sản thay vì theo quy định về chuyển nhượng vốn thông thường.

Khi doanh nghiệp nhận chuyển nhượng vốn không bằng tiền mà bằng tài sản, lợi ích vật chất khác như cổ phiếu, chứng chỉ quỹ thì vẫn phát sinh thu nhập chịu thuế TNDN. Giá trị của các tài sản này được xác định theo giá bán trên thị trường tại thời điểm nhận tài sản.

Phân biệt thu nhập từ chuyển nhượng vốn và thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán

Pháp luật thuế TNDN phân biệt rõ hai loại thu nhập này. Thu nhập từ chuyển nhượng vốn áp dụng đối với phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh hoặc cổ phần trong công ty không phải công ty đại chúng. Trong khi đó, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán áp dụng đối với cổ phiếu của công ty đại chúng, chứng chỉ quỹ và các loại chứng khoán khác theo quy định của pháp luật chứng khoán. Việc phân loại đúng giúp doanh nghiệp áp dụng đúng công thức tính thuế và mẫu tờ khai phù hợp.

Đối tượng chịu thuế TNDN từ thu nhập chuyển nhượng vốn

Đối tượng nộp thuế TNDN từ thu nhập chuyển nhượng vốn bao gồm doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam cũng như doanh nghiệp nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Điểm a khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 quy định rõ thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn, chuyển nhượng chứng khoán thuộc nhóm thu nhập khác chịu thuế TNDN.

Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, thu nhập từ chuyển nhượng vốn được xác định là khoản thu nhập khác và được kê khai vào thu nhập chịu thuế khi tính thuế TNDN theo năm. Doanh nghiệp có trách nhiệm tự kê khai và nộp thuế tại nơi đóng trụ sở chính.

Đối với doanh nghiệp nước ngoài (bao gồm cả doanh nghiệp có cơ sở thường trú và không có cơ sở thường trú tại Việt Nam), thu nhập từ chuyển nhượng vốn tại Việt Nam, dù là chuyển nhượng trực tiếp hay gián tiếp, đều thuộc diện chịu thuế TNDN. Theo quy định mới tại Luật Thuế TNDN 2025, phương pháp tính thuế đối với tổ chức nước ngoài có xu hướng chuyển sang tỷ lệ phần trăm trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam thay vì chỉ dựa trên thu nhập tính thuế như trước đây, nhằm hạn chế tình trạng kê khai giá chuyển nhượng bằng giá vốn để tránh thuế.

Trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay

Khi bên chuyển nhượng là tổ chức nước ngoài không hoạt động theo Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp, bên nhận chuyển nhượng là doanh nghiệp Việt Nam có trách nhiệm xác định, kê khai, khấu trừ và nộp thay số thuế TNDN phải nộp. Trường hợp bên nhận chuyển nhượng cũng là tổ chức nước ngoài thì doanh nghiệp Việt Nam nơi tổ chức nước ngoài đầu tư vốn (doanh nghiệp mục tiêu) có trách nhiệm kê khai và nộp thay. Thời hạn khai và nộp thuế theo từng lần phát sinh thường là 10 ngày kể từ ngày hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực.

Cách xác định thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn

Công thức xác định thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng vốn được quy định tại điểm a khoản 2 Điều 14 Thông tư 78/2014/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 96/2015/TT-BTC và các văn bản hướng dẫn sau này) như sau:

Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Thu nhập tính thuế = Giá chuyển nhượng − Giá mua của phần vốn chuyển nhượng − Chi phí chuyển nhượng

Công thức này tiếp tục được kế thừa và làm rõ hơn trong Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Giá chuyển nhượng

Giá chuyển nhượng được xác định là tổng giá trị thực tế mà bên chuyển nhượng thu được theo hợp đồng chuyển nhượng. Trường hợp hợp đồng quy định thanh toán theo hình thức trả góp hoặc trả chậm thì doanh thu không bao gồm lãi trả góp, lãi trả chậm theo thời hạn quy định trong hợp đồng. Nếu hợp đồng không quy định giá thanh toán hoặc cơ quan thuế có cơ sở xác định giá không phù hợp với giá thị trường thì cơ quan thuế có quyền kiểm tra và ấn định giá chuyển nhượng.

Giá mua của phần vốn chuyển nhượng

Giá mua được xác định theo từng trường hợp cụ thể:

  • Trường hợp vốn góp thành lập doanh nghiệp: Giá mua là giá trị phần vốn góp lũy kế đến thời điểm chuyển nhượng trên cơ sở sổ sách, hồ sơ, chứng từ kế toán và được các bên tham gia đầu tư vốn xác nhận hoặc theo kết quả kiểm toán của công ty kiểm toán độc lập đối với doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài.
  • Trường hợp vốn mua lại từ bên thứ ba: Giá mua là giá trị vốn đã mua theo hợp đồng mua lại trước đó, cộng các chi phí hợp lý liên quan (nếu có).

Việc xác định chính xác giá mua đòi hỏi doanh nghiệp lưu trữ đầy đủ chứng từ gốc, biên bản xác nhận vốn góp và báo cáo kiểm toán (nếu áp dụng).

Chi phí chuyển nhượng

Chi phí chuyển nhượng bao gồm các khoản chi thực tế liên quan trực tiếp đến việc chuyển nhượng, có chứng từ, hóa đơn hợp pháp. Các khoản chi phí thường được chấp nhận gồm: chi phí làm thủ tục pháp lý, phí và lệ phí nộp khi làm thủ tục chuyển nhượng, chi phí giao dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng và các chi phí khác có chứng từ chứng minh. Doanh nghiệp cần lưu ý chỉ những chi phí hợp lý, hợp lệ mới được trừ khi xác định thu nhập tính thuế.

Thuế suất thuế TNDN áp dụng đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Đối với doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam, thuế suất thuế TNDN áp dụng đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn là 20% trên thu nhập tính thuế. Đây là mức thuế suất phổ thông theo quy định tại Luật Thuế TNDN 2025.

Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn

Đối với doanh nghiệp nước ngoài, theo hướng dẫn mới, mức thuế có thể được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu tính thuế phát sinh tại Việt Nam (thường được đề cập ở mức khoảng 2% trong một số hướng dẫn thực tiễn và dự thảo trước đây). Quy định này nhằm đơn giản hóa việc quản lý thuế và hạn chế tranh chấp về việc xác định giá mua, chi phí đối với giao dịch xuyên biên giới.

Thu nhập từ chuyển nhượng vốn không được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo các chính sách ưu đãi đầu tư thông thường, trừ một số trường hợp đặc thù được pháp luật quy định rõ.

Thủ tục kê khai và nộp thuế TNDN từ chuyển nhượng vốn

Doanh nghiệp Việt Nam có thu nhập từ chuyển nhượng vốn kê khai khoản thu nhập này vào thu nhập chịu thuế khi quyết toán thuế TNDN theo năm. Trong một số trường hợp phát sinh lớn, cơ quan thuế có thể yêu cầu kê khai theo từng lần phát sinh.

Mẫu tờ khai thuế TNDN áp dụng đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn là Mẫu 05/TNDN ban hành kèm theo Thông tư 80/2021/TT-BTC. Tờ khai bao gồm các chỉ tiêu chính: giá chuyển nhượng, giá mua phần vốn chuyển nhượng, chi phí chuyển nhượng, thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng vốn, thuế suất và số thuế phải nộp.

Hồ sơ khai thuế thường bao gồm:

  • Tờ khai thuế TNDN theo mẫu quy định;
  • Bản sao hợp đồng chuyển nhượng vốn (nếu hợp đồng bằng tiếng nước ngoài phải dịch ra tiếng Việt);
  • Các chứng từ chứng minh giá mua và chi phí chuyển nhượng;
  • Các tài liệu khác theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Thời hạn nộp thuế theo từng lần phát sinh đối với tổ chức nước ngoài thường là 10 ngày kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực. Việc chậm nộp sẽ bị tính tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Một số trường hợp đặc thù cần lưu ý

Chuyển nhượng vốn gắn với bất động sản

Khi doanh nghiệp bán toàn bộ vốn trong công ty TNHH một thành viên mà tài sản chính duy nhất là bất động sản thì giao dịch được xác định là chuyển nhượng bất động sản. Doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế TNDN theo quy định về chuyển nhượng bất động sản, sử dụng mẫu tờ khai riêng và áp dụng cách xác định thu nhập tính thuế tương ứng.

Chuyển nhượng vốn gián tiếp

Luật Thuế TNDN 2025 quy định rõ doanh nghiệp nước ngoài có nghĩa vụ nộp thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn tại Việt Nam bao gồm cả trường hợp chuyển nhượng trực tiếp và gián tiếp. Việc chuyển nhượng cổ phần của công ty mẹ ở nước ngoài dẫn đến thay đổi quyền kiểm soát doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ thuế tại Việt Nam.

Giao dịch tái cơ cấu sở hữu nội bộ tập đoàn

Một số giao dịch tái cơ cấu sở hữu trong nội bộ tập đoàn không làm thay đổi công ty mẹ tối cao và không phát sinh thu nhập thực tế có thể được xem xét miễn hoặc không tính thuế theo quy định cụ thể tại Nghị định hướng dẫn. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh tính chất nội bộ và không phát sinh thu nhập để được áp dụng chính sách này.

Ví dụ minh họa cách tính thuế TNDN từ chuyển nhượng vốn

Giả sử Công ty A (doanh nghiệp Việt Nam) đã góp vốn 5 tỷ đồng vào Công ty B. Sau ba năm, Công ty A chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp cho Công ty C với giá chuyển nhượng 8 tỷ đồng. Chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng (phí công chứng, tư vấn pháp lý, chi phí giao dịch) được chứng minh hợp lệ là 200 triệu đồng.

Thu nhập tính thuế = 8.000.000.000 − 5.000.000.000 − 200.000.000 = 2.800.000.000 đồng.

Số thuế TNDN phải nộp = 2.800.000.000 × 20% = 560.000.000 đồng.

Công ty A có trách nhiệm kê khai khoản thu nhập này vào tờ khai quyết toán thuế TNDN năm và nộp đủ số thuế phát sinh.

Rủi ro thường gặp và biện pháp phòng tránh

Nhiều doanh nghiệp gặp rủi ro khi xác định sai giá mua phần vốn, thiếu chứng từ chi phí chuyển nhượng hoặc kê khai giá chuyển nhượng thấp hơn giá thị trường. Cơ quan thuế có quyền ấn định giá theo nguyên tắc giá thị trường, dẫn đến số thuế phải nộp tăng và bị xử phạt.

Để phòng tránh rủi ro, doanh nghiệp nên:

  • Lưu trữ đầy đủ hồ sơ góp vốn, hợp đồng mua lại vốn trước đó và chứng từ chi phí;
  • Thực hiện định giá độc lập đối với giao dịch có giá trị lớn;
  • Tham khảo ý kiến tư vấn thuế chuyên sâu trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng;
  • Kê khai đúng thời hạn và đầy đủ thông tin trên tờ khai.

Vai trò của Công ty ACC VINACO trong hỗ trợ doanh nghiệp

Công ty ACC VINACO cung cấp dịch vụ tư vấn thuế toàn diện liên quan đến hoạt động chuyển nhượng vốn, bao gồm:

  • Phân tích cấu trúc giao dịch và xác định nghĩa vụ thuế tối ưu;
  • Hỗ trợ lập hồ sơ xác định giá mua, chi phí hợp lý;
  • Soạn thảo và nộp tờ khai thuế TNDN theo đúng quy định;
  • Đại diện làm việc với cơ quan thuế khi có yêu cầu giải trình hoặc kiểm tra;
  • Tư vấn các phương án tái cơ cấu sở hữu nhằm tuân thủ pháp luật và giảm thiểu rủi ro thuế.

Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm về thuế doanh nghiệp và giao dịch M&A, ACC VINACO đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi giai đoạn của giao dịch chuyển nhượng vốn.

Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn là nghĩa vụ bắt buộc theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc nắm vững cách xác định thu nhập tính thuế, thuế suất áp dụng, trách nhiệm kê khai nộp thuế và các trường hợp đặc thù giúp doanh nghiệp thực hiện đúng pháp luật, tránh rủi ro không đáng có. Doanh nghiệp nên chủ động cập nhật quy định mới và tham khảo ý kiến chuyên gia khi thực hiện giao dịch có giá trị lớn hoặc liên quan đến yếu tố nước ngoài.

Công ty ACC VINACO sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng trong mọi vấn đề liên quan đến thuế TNDN từ chuyển nhượng vốn. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết và giải pháp phù hợp nhất.

Nguồn tham khảo

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
  • Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
  • Thông tư 78/2014/TT-BTC hướng dẫn thi hành Nghị định 218/2013/NĐ-CP về thuế thu nhập doanh nghiệp (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 96/2015/TT-BTC và các văn bản liên quan).
  • Thông tư 80/2021/TT-BTC hướng dẫn về quản lý thuế.
  • Các công văn hướng dẫn của Tổng cục Thuế và Cục Thuế địa phương liên quan đến chính sách thuế chuyển nhượng vốn.
NHẬN TƯ VẤN Thuế TNDN đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP