Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản - Hoạt động chuyển nhượng bất động sản luôn là một trong những lĩnh vực tạo ra nguồn thu lớn cho doanh nghiệp nhưng đồng thời cũng là đối tượng chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan thuế. Việc xác định đúng nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa dòng tiền và tránh rủi ro bị truy thu, phạt chậm nộp. 

Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Cơ sở pháp lý điều chỉnh thuế TNDN đối với chuyển nhượng bất động sản

Để áp dụng đúng quy định, doanh nghiệp cần nắm vững hệ thống văn bản pháp luật hiện hành. Các văn bản chính bao gồm:

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/10/2025.
  • Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
  • Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về tờ khai, thủ tục hành chính thuế (các Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 80/2021/TT-BTC).
  • Luật Đất đai năm 2024 và các nghị định hướng dẫn liên quan đến xác định giá đất.
  • Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và các văn bản hướng dẫn chuyển nhượng dự án.

Điểm quan trọng nhất hiện nay là Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã quy định rõ căn cứ tính thuế, doanh thu, chi phí được trừ và thuế suất áp dụng riêng cho hoạt động chuyển nhượng bất động sản. Doanh nghiệp cần lưu ý rằng thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản vẫn được xác định riêng trong nhiều trường hợp, đặc biệt khi liên quan đến phân bổ thuế giữa các địa phương.

Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Đối tượng chịu thuế

Mọi doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, mọi ngành nghề có phát sinh thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản đều phải chịu thuế TNDN. Bao gồm:

  • Doanh nghiệp kinh doanh bất động sản chuyên nghiệp.
  • Doanh nghiệp sản xuất, thương mại, dịch vụ có chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà xưởng, văn phòng.
  • Doanh nghiệp nhận chuyển nhượng dự án bất động sản gắn với quyền sử dụng đất.
  • Tổ chức tín dụng hoặc công ty xử lý nợ được phép chuyển nhượng tài sản bảo đảm là bất động sản.

Đối với doanh nghiệp nước ngoài hoặc tổ chức nước ngoài có thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản tại Việt Nam, nghĩa vụ thuế được xác định theo quy định riêng về thuế nhà thầu hoặc kê khai theo từng lần phát sinh.

Thu nhập chịu thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Theo Điều 15 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, thu nhập chịu thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản bao gồm các khoản sau:

  • Thu nhập từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền thuê đất (bao gồm cả chuyển nhượng dự án gắn với quyền sử dụng đất, quyền thuê đất).
  • Thu nhập từ hoạt động cho thuê lại đất của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản theo quy định của pháp luật về đất đai, không phân biệt có hay không có kết cấu hạ tầng, công trình kiến trúc gắn liền với đất.
  • Thu nhập từ chuyển nhượng nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất, kể cả các tài sản gắn liền nếu không tách riêng giá trị.
  • Thu nhập từ chuyển nhượng các tài sản gắn liền với đất.
  • Thu nhập từ chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng nhà ở.

Lưu ý quan trọng: Trường hợp doanh nghiệp chỉ cho thuê nhà, cơ sở hạ tầng, công trình kiến trúc trên đất mà không chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc quyền thuê đất thì không thuộc diện thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản theo quy định này.

Doanh thu từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Doanh thu được xác định theo giá thực tế chuyển nhượng trên hợp đồng mua bán, chuyển nhượng bất động sản, bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm (nếu có). Trường hợp giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hợp đồng thấp hơn giá đất do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định tại thời điểm ký hợp đồng thì doanh thu tính thuế được xác định theo giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.

Thời điểm xác định doanh thu tính thuế là thời điểm bên bán bàn giao bất động sản cho bên mua, không phụ thuộc vào việc bên mua đã đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng đất hay chưa.

Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Chi phí được trừ khi tính thuế

Chi phí được trừ bao gồm giá vốn của bất động sản và các khoản chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động chuyển nhượng. Các chi phí này phải đáp ứng điều kiện chung về chi phí được trừ theo quy định của Luật Thuế TNDN và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, cụ thể:

  • Giá vốn quyền sử dụng đất được xác định theo nguồn gốc hình thành (đất Nhà nước giao, đất nhận chuyển nhượng, đất góp vốn, đất trúng đấu giá…).
  • Chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do doanh nghiệp ứng trước theo phương án được phê duyệt.
  • Chi phí đầu tư xây dựng hạ tầng, công trình kiến trúc gắn liền với đất.
  • Chi phí cải tạo, nâng cấp bất động sản.
  • Chi phí liên quan trực tiếp đến giao dịch chuyển nhượng như phí môi giới, phí công chứng, phí thẩm định giá, chi phí tư vấn pháp lý (có hóa đơn, chứng từ hợp pháp).
  • Lãi vay vốn dùng để đầu tư, mua bất động sản (nếu đáp ứng điều kiện khống chế lãi vay).

Doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, hợp đồng và các tài liệu chứng minh tính hợp lý, hợp lệ của chi phí. Nếu thiếu chứng từ, cơ quan thuế có quyền loại trừ chi phí và ấn định thu nhập chịu thuế.

Cách tính thuế TNDN đối với chuyển nhượng bất động sản

Theo Điều 16 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, căn cứ tính thuế được quy định như sau:

Thu nhập chịu thuế = Doanh thu từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản – Chi phí được trừ (giá vốn + chi phí liên quan).

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản lỗ của hoạt động chuyển nhượng bất động sản được chuyển lỗ theo quy định (nếu có).

Số thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất 20%.

Thuế suất áp dụng thống nhất là 20%. Đây là mức thuế suất phổ thông và thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản thường không được hưởng ưu đãi thuế suất thấp hơn (trừ một số trường hợp đặc biệt như nhà ở xã hội theo quy định riêng).

Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Ví dụ minh họa cách tính thuế

Giả sử doanh nghiệp A chuyển nhượng một lô đất kèm nhà xưởng với giá hợp đồng 50 tỷ đồng. Giá vốn quyền sử dụng đất và nhà xưởng sau khi trừ khấu hao còn 32 tỷ đồng. Chi phí môi giới, công chứng, tư vấn pháp lý hợp lệ là 800 triệu đồng. Doanh nghiệp không có lỗ chuyển nhượng bất động sản năm trước.

Thu nhập chịu thuế = 50 tỷ – 32 tỷ – 0,8 tỷ = 17,2 tỷ đồng.

Thu nhập tính thuế = 17,2 tỷ đồng.

Thuế TNDN phải nộp = 17,2 tỷ × 20% = 3,44 tỷ đồng.

Nếu giá hợp đồng thấp hơn giá đất theo bảng giá của Ủy ban nhân dân tỉnh, cơ quan thuế sẽ lấy giá đất theo bảng giá để xác định doanh thu tính thuế.

Kê khai và nộp thuế TNDN chuyển nhượng bất động sản

Việc kê khai thuế được thực hiện theo hai hình thức chính tùy thuộc vào phương pháp tính thuế của doanh nghiệp và tính chất giao dịch.

Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Kê khai theo từng lần phát sinh

Đối với một số trường hợp (đặc biệt là doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu hoặc các giao dịch đặc thù), doanh nghiệp phải lập tờ khai thuế TNDN theo mẫu 02/TNDN (áp dụng cho hoạt động chuyển nhượng bất động sản theo từng lần phát sinh) và nộp cho cơ quan thuế nơi có bất động sản trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ thuế.

Kê khai tạm nộp hàng quý và quyết toán năm

Đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế trên thu nhập chịu thuế thông thường:

  • Không phải nộp hồ sơ khai thuế quý riêng nhưng phải xác định số thuế tạm nộp hàng quý và nộp tiền vào ngân sách nhà nước cho từng tỉnh nơi có bất động sản chuyển nhượng.
  • Khi quyết toán năm, doanh nghiệp khai trên tờ khai quyết toán thuế TNDN (mẫu 03/TNDN) kèm Phụ lục phân bổ số thuế phải nộp cho các địa phương (mẫu 03-8A/TNDN hoặc các mẫu tương ứng theo quy định mới).

Số thuế tạm nộp quý thường được xác định theo tỷ lệ nhất định trên doanh thu hoặc theo số liệu thực tế phát sinh. Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao để tránh nộp thiếu dẫn đến phạt chậm nộp.

Các lưu ý quan trọng khi chuyển nhượng bất động sản

Để giảm thiểu rủi ro thuế, doanh nghiệp nên chú ý các điểm sau:

  • Giá chuyển nhượng phải phù hợp với giá thị trường. Nếu giá quá thấp so với giá đất do UBND tỉnh ban hành hoặc giá giao dịch phổ biến, cơ quan thuế có quyền ấn định giá.
  • Hồ sơ chứng từ chi phí phải đầy đủ, hợp pháp, đúng nội dung và thời gian phát sinh.
  • Trường hợp chuyển nhượng toàn bộ công ty TNHH một thành viên mà tài sản chủ yếu là bất động sản, giao dịch có thể bị xác định là chuyển nhượng bất động sản thay vì chuyển nhượng vốn.
  • Khi chuyển nhượng dự án bất động sản, cần hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai trước khi thực hiện thủ tục chuyển nhượng theo Luật Kinh doanh bất động sản.
  • Doanh nghiệp có hoạt động chuyển nhượng bất động sản tại nhiều tỉnh, thành phố phải phân bổ thuế đúng quy định để tránh bị truy thu tại địa phương nơi có bất động sản.

Rủi ro thường gặp và cách phòng tránh

Rủi ro lớn nhất là bị loại trừ chi phí do thiếu hóa đơn hoặc chứng từ không hợp lệ. Thứ hai là bị ấn định doanh thu khi giá hợp đồng thấp. Thứ ba là chậm kê khai, chậm nộp thuế dẫn đến tiền chậm nộp và phạt hành chính.

CÔNG TY ACC VINACO khuyến nghị doanh nghiệp nên thực hiện rà soát hồ sơ trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng, chuẩn bị đầy đủ chứng từ và tham vấn chuyên gia thuế để xác định đúng nghĩa vụ.

So sánh với quy định cũ và điểm mới quan trọng

Trước đây, theo Thông tư 78/2014/TT-BTC, thuế suất từng là 22% (sau đó giảm xuống 20%). Quy định về ring-fencing (tách riêng thu nhập chuyển nhượng bất động sản không được bù trừ với lỗ hoạt động sản xuất kinh doanh khác) đã có sự điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn kể từ kỳ tính thuế năm 2025 theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế đối với lỗ từ chuyển nhượng dự án khoáng sản hoặc hoạt động được hưởng ưu đãi thuế.

Việc xác định thời điểm ghi nhận doanh thu cũng được làm rõ là thời điểm bàn giao thực tế, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc lập kế hoạch dòng tiền.

Hướng dẫn thực tiễn dành cho doanh nghiệp

Để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp nên thực hiện các bước sau:

  1. Rà soát nguồn gốc bất động sản và xác định giá vốn chính xác.
  2. Thu thập đầy đủ hóa đơn, chứng từ chi phí liên quan.
  3. Xác định giá chuyển nhượng phù hợp với bảng giá đất và giá thị trường.
  4. Lập tờ khai đúng mẫu và nộp đúng thời hạn.
  5. Theo dõi việc phân bổ thuế giữa các địa phương nếu có.
  6. Lưu trữ hồ sơ theo quy định để phục vụ thanh tra, kiểm tra thuế.

CÔNG TY ACC VINACO cung cấp dịch vụ tư vấn thuế chuyên sâu, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc lập hồ sơ chuyển nhượng, tính toán nghĩa vụ thuế tối ưu và đại diện làm việc với cơ quan thuế khi cần thiết.

Câu hỏi thường gặp về thuế TNDN chuyển nhượng bất động sản

Thuế suất hiện nay là bao nhiêu?

Thuế suất là 20% trên thu nhập tính thuế theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Có được trừ lỗ từ hoạt động khác không?

Theo quy định mới, việc bù trừ đã linh hoạt hơn so với trước đây, nhưng vẫn có một số hạn chế đối với lỗ từ chuyển nhượng bất động sản khi hoạt động khác đang hưởng ưu đãi thuế.

Khi nào phải kê khai theo từng lần phát sinh?

Khi doanh nghiệp thuộc diện tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc trong các trường hợp đặc thù theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Giá hợp đồng thấp hơn bảng giá đất thì xử lý thế nào?

Doanh thu tính thuế được xác định theo giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành tại thời điểm ký hợp đồng.

Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản là nghĩa vụ bắt buộc và cần được xác định chính xác ngay từ giai đoạn đàm phán hợp đồng. Việc nắm vững quy định tại Luật Thuế TNDN 2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ, giảm thiểu rủi ro và tối ưu chi phí thuế hợp pháp.

CÔNG TY ACC VINACO luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi giao dịch liên quan đến bất động sản, từ tư vấn cấu trúc giao dịch, xác định nghĩa vụ thuế đến hỗ trợ kê khai và quyết toán. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn cụ thể cho từng trường hợp.

Nguồn tham khảo

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
  • Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ.
  • Thông tư 80/2021/TT-BTC và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan đến tờ khai thuế TNDN.
  • Luật Đất đai năm 2024.
  • Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.
  • Các hướng dẫn của Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính về quản lý thuế đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
  • Tài liệu tham khảo từ các trang thông tin pháp luật chính thống như Thư viện Pháp luật, Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
NHẬN TƯ VẤN Thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP