Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2025 và áp dụng chính thức từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025, đánh dấu bước chuyển quan trọng nhất trong chính sách thuế doanh nghiệp của Việt Nam trong hơn một thập kỷ qua. Cùng với Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành, hệ thống quy định mới đã tạo ra khung pháp lý toàn diện, hiện đại và phù hợp hơn với nền kinh tế số, xu hướng phát triển bền vững cũng như các cam kết quốc tế về thuế tối thiểu toàn cầu.

Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh

ACC VINACO nhận thấy rằng việc nắm bắt kịp thời và chính xác các điểm mới này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn mở ra cơ hội tối ưu hóa chi phí thuế, nâng cao năng lực cạnh tranh và định hướng chiến lược phát triển dài hạn. Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh phân tích chi tiết các điểm mới cốt lõi, đánh giá tác động đa chiều đến hoạt động kinh doanh và đưa ra các khuyến nghị thực tiễn dành cho doanh nghiệp thuộc mọi quy mô.

Bối cảnh ban hành và mục tiêu của Luật Thuế TNDN 2025

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2013) đã đóng góp quan trọng vào quá trình ổn định nguồn thu ngân sách và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, sau hơn mười năm áp dụng, nhiều quy định trở nên lạc hậu trước sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, thương mại điện tử xuyên biên giới, các mô hình kinh doanh mới và yêu cầu hội nhập sâu rộng với các chuẩn mực thuế quốc tế, đặc biệt là Trụ cột 2 của giải pháp Hai trụ cột về thuế tối thiểu toàn cầu.

Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh

Quốc hội đã thông qua Luật số 67/2025/QH15 với tỷ lệ tán thành rất cao nhằm đạt được các mục tiêu chính sau:

  • Hiện đại hóa chính sách thuế phù hợp với nền kinh tế số và chuyển đổi số quốc gia.
  • Hỗ trợ hiệu quả hơn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa – lực lượng chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động.
  • Khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên: công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh, an ninh mạng, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
  • Đảm bảo công bằng thuế giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài hoạt động qua nền tảng số.
  • Nâng cao tính minh bạch, đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.

Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa nhiều nội dung quan trọng, tạo hành lang pháp lý rõ ràng để doanh nghiệp triển khai ngay từ kỳ tính thuế năm 2025.

Các điểm mới nổi bật về người nộp thuế và phạm vi thu nhập chịu thuế

Mở rộng đối tượng nộp thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh qua nền tảng số

Đây là một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt nhất. Điểm d khoản 2 Điều 2 Luật Thuế TNDN 2025 quy định rõ: doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, bao gồm cả doanh nghiệp kinh doanh thương mại điện tử và kinh doanh dựa trên nền tảng số, phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam.

Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh

Đồng thời, khái niệm cơ sở thường trú được mở rộng bao gồm cả nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số mà thông qua đó doanh nghiệp nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam. Quy định này giúp khép kín khoảng trống pháp lý trước đây, khi nhiều tập đoàn công nghệ lớn có thể tạo ra doanh thu đáng kể từ thị trường Việt Nam mà không phải chịu thuế tương ứng.

Nghị định 320/2025/NĐ-CP còn bổ sung quy định về người nộp thuế thay, bao gồm tổ chức quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử, tổ chức quản lý nền tảng số và công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán trong một số trường hợp cụ thể.

Làm rõ và bổ sung các khoản thu nhập chịu thuế, thu nhập miễn thuế

Luật mới làm rõ thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn, chuyển nhượng chứng khoán không bao gồm các khoản thu liên quan trực tiếp đến việc tăng hoặc giảm vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. Điều này giúp tránh đánh thuế trùng lặp và phù hợp hơn với bản chất kinh tế của giao dịch.

Đáng chú ý, khoản 10 Điều 4 Luật bổ sung một số khoản thu nhập được miễn thuế mới, bao gồm:

  • Thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ các-bon lần đầu sau khi phát hành;
  • Thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh;
  • Thu nhập từ chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành;
  • Khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước và từ Quỹ hỗ trợ đầu tư do Chính phủ thành lập;
  • Khoản bồi thường của Nhà nước theo quy định của pháp luật.

Những quy định này thể hiện rõ định hướng hỗ trợ phát triển kinh tế xanh và các hoạt động có lợi cho môi trường.

Thay đổi quan trọng về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế suất phổ thông và thuế suất ưu đãi theo quy mô doanh thu

Điều 10 Luật Thuế TNDN 2025 quy định:

  • Thuế suất phổ thông là 20% đối với hầu hết doanh nghiệp.
  • Thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng.
  • Thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.

Doanh thu làm căn cứ xác định là tổng doanh thu của kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp trước liền kề. Việc xác định tổng doanh thu được thực hiện theo hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh

Đây là chính sách hỗ trợ trực tiếp và mạnh mẽ nhất từ trước đến nay dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các mức thuế suất 15% và 17% không áp dụng đối với doanh nghiệp là công ty con hoặc có quan hệ liên kết với doanh nghiệp khác mà bên liên kết không đáp ứng điều kiện về doanh thu.

Thuế suất đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác tài nguyên

Đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, thuế suất dao động từ 25% đến 50% tùy theo điều kiện cụ thể của từng dự án. Trường hợp mỏ có từ 70% diện tích trở lên nằm ở địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn thì thuế suất là 40%. Đối với hoạt động thăm dò, khai thác tài nguyên quý hiếm cũng có khung thuế suất riêng được quy định chi tiết.

Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp mới

Mở rộng ngành, nghề và địa bàn ưu đãi

Luật và Nghị định hướng dẫn đã bổ sung nhiều ngành, nghề ưu đãi quan trọng nhằm thúc đẩy các lĩnh vực chiến lược:

  • Ứng dụng công nghệ cao, đầu tư mạo hiểm phát triển công nghệ cao;
  • Sản xuất sản phẩm an toàn thông tin mạng, cung cấp dịch vụ an toàn thông tin mạng;
  • Sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số trọng điểm, sản xuất thiết bị điện tử;
  • Nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn;
  • Xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo;
  • Sản xuất sản phẩm công nghiệp hóa chất trọng điểm, sản phẩm cơ khí trọng điểm;
  • Sản xuất, lắp ráp ô tô;
  • Đầu tư kinh doanh cơ sở kỹ thuật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ sở ươm tạo và khu làm việc chung hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.

Các địa bàn ưu đãi tiếp tục bao gồm địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và các khu vực khác theo quy định.

Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh

Thời gian miễn thuế, giảm thuế

Chính sách miễn, giảm thuế được điều chỉnh theo hướng tập trung và hiệu quả hơn. Đối với nhiều dự án đầu tư mới thuộc lĩnh vực và địa bàn ưu đãi đặc biệt, doanh nghiệp được miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo. Thời gian ưu đãi có thể được rút ngắn tùy theo mức độ ưu đãi của địa bàn.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, một số chính sách miễn thuế trong 3 năm đầu đã được triển khai thông qua các nghị quyết và nghị định liên quan, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Thay đổi về xác định thu nhập tính thuế và chi phí được trừ

Chi phí nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển đổi số

Một trong những điểm mới rất tích cực là doanh nghiệp được trừ tối đa 200% chi phí thực tế phát sinh cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (với điều kiện không làm phát sinh lỗ). Đồng thời, mức trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp được nâng từ 10% lên tối đa 20% thu nhập tính thuế hàng năm.

Quy định này tạo động lực mạnh mẽ để doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt

Ngưỡng bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí được trừ đã được giảm từ 20 triệu đồng xuống còn 5 triệu đồng đối với mỗi lần thanh toán mua hàng hóa, dịch vụ. Phạm vi áp dụng cũng được mở rộng hơn. Doanh nghiệp cần lưu ý điều chỉnh quy trình thanh toán để tránh bị loại trừ chi phí khi quyết toán thuế.

Các khoản chi phí khác được điều chỉnh

Mức trần chi phí được trừ đối với khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung và chi mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động được tăng từ 3 triệu đồng lên 5 triệu đồng/người/tháng. Một số khoản chi không được trừ cũng được làm rõ và bổ sung để tăng tính minh bạch.

Tác động của các điểm mới đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Tác động tích cực đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Việc áp dụng thuế suất 15% và 17% dựa trên quy mô doanh thu tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa. Doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng sẽ tiết kiệm được 5 điểm phần trăm thuế so với mức phổ thông, tương đương giảm 25% nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp có doanh thu từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng, mức giảm là 3 điểm phần trăm.

Kết hợp với các chính sách miễn thuế trong giai đoạn đầu và ưu đãi đối với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, môi trường kinh doanh đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trở nên thuận lợi hơn đáng kể. Nhiều doanh nghiệp có thể dành nguồn lực tiết kiệm được để tái đầu tư, mở rộng quy mô hoặc nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ.

Tác động đối với doanh nghiệp lớn và tập đoàn đa quốc gia

Đối với doanh nghiệp lớn, thuế suất phổ thông 20% được giữ ổn định, tạo sự dự đoán được trong hoạch định tài chính. Tuy nhiên, việc mở rộng đánh thuế đối với hoạt động kinh doanh qua nền tảng số sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các tập đoàn công nghệ nước ngoài đang có doanh thu lớn từ thị trường Việt Nam. Các doanh nghiệp này cần rà soát lại mô hình kinh doanh, cấu trúc giao dịch và nghĩa vụ kê khai thuế để đảm bảo tuân thủ.

Các doanh nghiệp có quan hệ liên kết cần đặc biệt chú ý đến điều kiện không được áp dụng thuế suất ưu đãi 15% và 17% nếu bên liên kết không đáp ứng tiêu chí doanh thu. Việc tái cấu trúc nhóm công ty có thể trở thành giải pháp cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Tác động đến chiến lược đầu tư và lựa chọn ngành nghề

Việc bổ sung nhiều ngành, nghề ưu đãi mới liên quan đến công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và kinh tế xanh sẽ định hướng dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực này. Doanh nghiệp đang hoạt động hoặc có kế hoạch đầu tư vào các ngành nêu trên sẽ có lợi thế lớn về chi phí thuế trong thời gian dài.

Ngược lại, một số ngành nghề trước đây được hưởng ưu đãi nhưng không còn phù hợp với định hướng phát triển đã bị lược bỏ hoặc thu hẹp, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh.

Tác động đến công tác kế toán, kiểm soát nội bộ và tuân thủ thuế

Việc giảm ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt xuống 5 triệu đồng đòi hỏi doanh nghiệp phải siết chặt quy trình thanh toán và chứng từ. Hệ thống kế toán cần được cập nhật để theo dõi riêng các khoản chi phí được trừ 200% liên quan đến nghiên cứu và phát triển. Công tác lập hồ sơ ưu đãi thuế cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về chứng từ và điều kiện hưởng ưu đãi.

Doanh nghiệp có hoạt động xuyên biên giới hoặc kinh doanh qua nền tảng số cần xây dựng quy trình xác định thu nhập phát sinh tại Việt Nam và thực hiện nghĩa vụ kê khai, nộp thuế đúng quy định để tránh rủi ro bị truy thu, phạt và tính tiền chậm nộp.

Khuyến nghị từ ACC VINACO dành cho doanh nghiệp

Rà soát và phân loại doanh nghiệp theo tiêu chí doanh thu

Doanh nghiệp cần xác định chính xác tổng doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề để xác định thuế suất áp dụng. Trường hợp doanh thu gần ngưỡng 3 tỷ đồng hoặc 50 tỷ đồng, cần có kế hoạch quản trị doanh thu hợp lý, tránh rủi ro bị áp thuế suất cao hơn do biến động ngắn hạn.

Tối ưu hóa chi phí nghiên cứu và phát triển

Doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch đầu tư vào nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển đổi số một cách có hệ thống để tận dụng tối đa mức khấu trừ 200%. Việc lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ ở mức cao hơn cũng là giải pháp tài chính hiệu quả nếu doanh nghiệp có chiến lược dài hạn về đổi mới sáng tạo.

Chuẩn bị hồ sơ và điều kiện hưởng ưu đãi thuế

Đối với các dự án đầu tư mới hoặc mở rộng thuộc diện ưu đãi, doanh nghiệp cần đảm bảo đáp ứng đầy đủ điều kiện về ngành nghề, địa bàn, quy mô vốn và tiến độ giải ngân. Việc lưu trữ chứng từ và lập hồ sơ ưu đãi thuế phải được thực hiện ngay từ đầu dự án để tránh bị từ chối khi thanh tra, kiểm tra.

Điều chỉnh quy trình thanh toán và chứng từ

Doanh nghiệp cần ban hành quy chế nội bộ về thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên. Việc sử dụng hóa đơn điện tử và phương thức thanh toán qua ngân hàng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro bị loại trừ chi phí.

Theo dõi và cập nhật văn bản hướng dẫn

Luật và Nghị định mới sẽ tiếp tục được cụ thể hóa bằng các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính. Doanh nghiệp nên duy trì kênh thông tin cập nhật thường xuyên hoặc hợp tác với đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để nắm bắt kịp thời các quy định chi tiết và cách áp dụng thực tế.

Kết luận

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP đã tạo ra một khung chính sách thuế hiện đại, minh bạch và hỗ trợ mạnh mẽ hơn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như các lĩnh vực ưu tiên phát triển. Việc hiểu đúng và áp dụng linh hoạt các điểm mới sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tận dụng được các cơ hội về thuế suất ưu đãi, miễn giảm thuế và khấu trừ chi phí cao để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

ACC VINACO với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực thuế, kế toán và pháp lý doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong việc rà soát nghĩa vụ thuế, tối ưu hóa chính sách và xây dựng chiến lược thuế dài hạn phù hợp với quy định mới. Việc chủ động thích ứng ngay từ kỳ tính thuế năm 2025 sẽ tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong môi trường kinh doanh ngày càng đòi hỏi tính chuyên nghiệp và tuân thủ cao.

Nguồn tham khảo

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 ngày 14/6/2025 của Quốc hội.
  • Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
  • Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính – Các bài viết giới thiệu điểm mới Luật Thuế TNDN 2025.
  • Trang thông tin điện tử Tổng cục Thuế – Tài liệu hội nghị đối thoại chính sách thuế năm 2025.
  • Các bản tin chuyên sâu của các tổ chức tư vấn quốc tế và trong nước về cập nhật thuế TNDN sau khi Luật 67/2025/QH15 có hiệu lực.
  • Văn bản hợp nhất và các công văn hướng dẫn của cơ quan thuế địa phương về áp dụng quy định mới từ kỳ tính thuế năm 2025.
NHẬN TƯ VẤN Điểm mới về thuế TNDN và tác động đến hoạt động kinh doanh
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP