Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn chuyển đổi quan trọng trong hệ thống thuế Việt Nam với hàng loạt luật, nghị quyết và nghị định mới được ban hành và có hiệu lực. Những thay đổi này không chỉ điều chỉnh mức thuế suất mà còn mở rộng đối tượng chịu thuế, siết chặt điều kiện chi phí được trừ, mở rộng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp. Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp cung cấp phân tích toàn diện, cập nhật nhất về các thay đổi thuế quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp, giúp nhà quản lý, kế toán trưởng và chủ doanh nghiệp nắm bắt kịp thời để tối ưu chi phí và đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

ACC VINACO với đội ngũ chuyên gia kế toán – thuế nhiều năm kinh nghiệm tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc diễn giải, áp dụng và tận dụng tối đa các chính sách mới này.

1. Tổng quan bối cảnh cải cách thuế Việt Nam giai đoạn 2025 – 2026

Hệ thống thuế Việt Nam đang trải qua cuộc cải cách toàn diện nhằm hiện đại hóa, minh bạch hóa và phù hợp với thông lệ quốc tế, đặc biệt là các chuẩn mực của OECD về thuế tối thiểu toàn cầu. Các văn bản then chốt bao gồm:

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/10/2025, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025).
  • Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và các nghị quyết gia hạn giảm thuế.
  • Nghị quyết số 198/2025/QH15 về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân.
  • Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp và thu nhập cá nhân cho đối tượng doanh thu không quá 10 tỷ đồng năm 2026 – 2027.
  • Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết Luật Thuế TNDN.
  • Các quy định liên quan đến quản lý thuế, hóa đơn điện tử và thuế tiêu thụ đặc biệt.

Những thay đổi này tác động trực tiếp đến dòng tiền, lợi nhuận sau thuế, chiến lược đầu tư và mô hình vận hành của hầu hết doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.

Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

2. Thay đổi lớn nhất về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

2.1. Hệ thống thuế suất phân tầng theo quy mô doanh thu

Đây là điểm đột phá quan trọng nhất của Luật Thuế TNDN 2025. Thay vì áp dụng mức thuế suất phổ thông 20% cho hầu hết doanh nghiệp như trước đây, luật mới quy định rõ ràng ba mức thuế suất dựa trên tổng doanh thu năm trước liền kề:

  • Thuế suất 15%: Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng (doanh nghiệp siêu nhỏ).
  • Thuế suất 17%: Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu từ trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng (doanh nghiệp nhỏ và vừa).
  • Thuế suất 20%: Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu trên 50 tỷ đồng và các trường hợp không thuộc diện ưu đãi.

Tổng doanh thu được xác định bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (sau khi trừ các khoản giảm trừ), doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác theo phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của tờ khai quyết toán thuế năm trước.

Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

Điểm cần lưu ý quan trọng: Doanh nghiệp là công ty con hoặc có quan hệ liên kết với doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện ưu đãi sẽ không được áp dụng mức 15% hoặc 17%. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng chia tách doanh nghiệp giả tạo để hưởng thuế suất thấp.

2.2. Chính sách giảm 30% thuế TNDN theo Nghị quyết 43/2026/QH16

Nghị quyết số 43/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 24/8/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 quy định giảm 30% số thuế TNDN phải nộp đối với doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hàng năm không quá 10 tỷ đồng. Trường hợp doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế theo Luật TNDN thì số thuế được giảm tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi.

Chính sách này mang lại lợi ích kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: vừa được hưởng thuế suất ưu đãi 15% hoặc 17%, vừa được giảm thêm 30% số thuế phải nộp trong hai năm 2026 – 2027.

2.3. Miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong 03 năm liên tục kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu (áp dụng từ kỳ tính thuế 2025). Đây là chính sách hỗ trợ mạnh mẽ nhằm khuyến khích khởi nghiệp và mở rộng quy mô khu vực tư nhân.

2.4. Mở rộng đối tượng chịu thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh số

Luật mới bổ sung quy định doanh nghiệp nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ thông qua thương mại điện tử hoặc nền tảng số phải nộp thuế TNDN đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam, kể cả khi không có cơ sở thường trú theo cách hiểu truyền thống. Cơ sở thường trú được mở rộng bao gồm cả nền tảng số mà doanh nghiệp nước ngoài sử dụng để cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.

Quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến các nền tảng xuyên biên giới, nhà cung cấp dịch vụ phần mềm, quảng cáo số, dịch vụ đám mây và các mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng số.

2.5. Siết chặt điều kiện chi phí được trừ

Một trong những thay đổi có tác động lớn đến công tác kế toán và dòng tiền của doanh nghiệp là việc giảm ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí được trừ từ 20 triệu đồng xuống còn 05 triệu đồng cho mỗi lần thanh toán. Đồng thời, phạm vi áp dụng được mở rộng cho nhiều loại chi phí khác ngoài mua hàng hóa, dịch vụ.

Ngoài ra, mức khống chế chi phí bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động được tăng từ 3 triệu đồng lên 5 triệu đồng/tháng/người. Doanh nghiệp được trừ tối đa 200% chi phí thực tế phát sinh cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển (với điều kiện không gây lỗ).

3. Thay đổi về thuế giá trị gia tăng (GTGT)

3.1. Gia hạn chính sách giảm 2% thuế GTGT đến hết năm 2026

Theo Nghị quyết số 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP, chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026 đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng quy định. Chính sách này hỗ trợ cả phía cung và phía cầu, giúp doanh nghiệp giảm giá thành, kích thích tiêu dùng và duy trì dòng tiền ổn định trong giai đoạn kinh tế còn nhiều biến động.

Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

3.2. Các điểm mới khác về thuế GTGT

Luật Thuế GTGT sửa đổi và các văn bản liên quan đã nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh lên mức cao hơn, đồng thời bổ sung một số trường hợp không phải kê khai, nộp thuế nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Việc thanh toán không dùng tiền mặt cũng được siết chặt hơn để đủ điều kiện khấu trừ.

4. Bãi bỏ lệ phí môn bài từ năm 2026

Từ ngày 01/01/2026, việc thu và nộp lệ phí môn bài chính thức chấm dứt theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 và các nghị định hướng dẫn. Đây là thay đổi tích cực giúp giảm gánh nặng hành chính và chi phí cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi.

Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

5. Thay đổi về thuế tiêu thụ đặc biệt và các sắc thuế khác

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi bổ sung nước giải khát có hàm lượng đường cao vào đối tượng chịu thuế, điều chỉnh thuế suất đối với rượu, bia theo lộ trình tăng dần từ năm 2027, và bổ sung thuế tuyệt đối đối với thuốc lá. Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt cần chủ động tính toán lại giá thành và chiến lược giá bán.

Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

Ngoài ra, các quy định về thuế nhà thầu nước ngoài, thuế bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên cũng có một số điều chỉnh kỹ thuật ảnh hưởng đến chi phí đầu vào của doanh nghiệp.

6. Tác động thực tế đến các nhóm doanh nghiệp

6.1. Doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ (doanh thu dưới 50 tỷ đồng)

Nhóm doanh nghiệp này hưởng lợi rõ rệt nhất từ hệ thống thuế suất phân tầng 15% – 17%, chính sách miễn thuế 3 năm khi mới thành lập và giảm 30% thuế theo Nghị quyết 43. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt nghiêm ngặt hơn và nghĩa vụ lưu trữ chứng từ điện tử đầy đủ hơn.

Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp

6.2. Doanh nghiệp vừa và lớn

Doanh nghiệp có doanh thu trên 50 tỷ đồng vẫn áp dụng thuế suất 20%, nhưng có thể tận dụng các ưu đãi theo ngành nghề, địa bàn hoặc hoạt động nghiên cứu phát triển. Việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu (Pillar 2) cũng đòi hỏi các tập đoàn đa quốc gia phải tính toán lại cơ cấu thuế hiệu quả.

6.3. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)

Các doanh nghiệp FDI cần đặc biệt lưu ý quy định về quan hệ liên kết, thuế nhà thầu, và việc mở rộng cơ sở thường trú đối với hoạt động số. Chính sách ưu đãi đầu tư vẫn được duy trì nhưng được thiết kế chặt chẽ hơn để tránh lạm dụng.

6.4. Doanh nghiệp khởi nghiệp và công nghệ

Nhóm này được hưởng nhiều ưu đãi đặc thù: miễn thuế, giảm thuế cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ và sản xuất sản phẩm công nghệ cao. Đây là cơ hội lớn để tối ưu chi phí trong giai đoạn đầu.

7. Rủi ro thường gặp và biện pháp phòng ngừa

Doanh nghiệp dễ gặp rủi ro khi:

  • Xác định sai tổng doanh thu để áp dụng thuế suất ưu đãi.
  • Không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với chi phí từ 5 triệu đồng trở lên.
  • Chia tách doanh nghiệp sau thời điểm Nghị quyết có hiệu lực dẫn đến mất quyền hưởng giảm 30%.
  • Không cập nhật kịp thời các quy định về hóa đơn điện tử và kê khai điện tử.
  • Thiếu hồ sơ chứng minh chi phí nghiên cứu phát triển hoặc chi phí ưu đãi.

Giải pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ, sử dụng phần mềm kế toán – thuế chuyên nghiệp và định kỳ rà soát bởi đơn vị tư vấn độc lập.

8. Giải pháp hỗ trợ từ ACC VINACO

ACC VINACO cung cấp trọn gói các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với thay đổi thuế:

  • Tư vấn xác định đúng thuế suất áp dụng và lập kế hoạch thuế tối ưu.
  • Hỗ trợ đăng ký và theo dõi ưu đãi miễn, giảm thuế.
  • Rà soát chi phí được trừ, đặc biệt là các khoản thanh toán từ 5 triệu đồng.
  • Lập và kiểm tra tờ khai quyết toán thuế TNDN, GTGT, TNCN.
  • Đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế khi có kiểm tra, giải trình.
  • Đào tạo nội bộ về các quy định thuế mới cho bộ phận kế toán.
  • Tư vấn chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp để hưởng ưu đãi.

Với đội ngũ kế toán trưởng, chuyên viên thuế và luật sư có nhiều năm kinh nghiệm thực tế tại TP. Hồ Chí Minh, ACC Việt Nam cam kết mang đến dịch vụ chính xác, kịp thời và chi phí hợp lý.

9. Khuyến nghị hành động cụ thể cho doanh nghiệp năm 2026

  1. Rà soát ngay tổng doanh thu năm 2025 để xác định thuế suất áp dụng cho năm 2026.
  2. Kiểm tra toàn bộ hợp đồng và quy trình thanh toán để đảm bảo tuân thủ ngưỡng 5 triệu đồng.
  3. Lập kế hoạch tận dụng chính sách giảm 30% thuế nếu doanh thu dưới 10 tỷ đồng.
  4. Đánh giá khả năng hưởng miễn thuế 3 năm nếu là doanh nghiệp mới thành lập.
  5. Cập nhật phần mềm kế toán và hóa đơn điện tử theo quy định mới.
  6. Xây dựng hồ sơ chứng minh chi phí nghiên cứu phát triển và các khoản chi ưu đãi.
  7. Tham vấn chuyên gia thuế độc lập trước khi thực hiện các giao dịch lớn hoặc tái cấu trúc.

Các thay đổi về thuế năm 2026 tạo ra cả cơ hội lớn và yêu cầu tuân thủ cao hơn đối với doanh nghiệp Việt Nam. Doanh nghiệp nào chủ động nắm bắt, tính toán và điều chỉnh kịp thời sẽ giảm được đáng kể gánh nặng thuế, tối ưu dòng tiền và nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngược lại, sự chậm trễ hoặc hiểu sai quy định có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu, phạt và ảnh hưởng đến uy tín.

ACC VINACO sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong suốt quá trình chuyển đổi này. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn cụ thể theo đặc thù ngành nghề và quy mô của doanh nghiệp bạn.

Nguồn tham khảo

  • Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 ngày 14/6/2025.
  • Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
  • Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.
  • Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số chính sách đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân.
  • Nghị quyết số 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP về giảm thuế giá trị gia tăng.
  • Các công văn hướng dẫn của Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính năm 2025 – 2026.
  • Thông tin chính thức từ Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Tài chính.
NHẬN TƯ VẤN Các thay đổi về thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP