Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý

Cập nhật: 22/11/2026 10:47 AM
Nội dung bài viết

Trong bối cảnh pháp luật thuế Việt Nam liên tục được hoàn thiện nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và hội nhập quốc tế, chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) luôn là một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm hàng đầu. Từ ngày 01/07/2025, Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 chính thức có hiệu lực, thay thế toàn bộ hệ thống quy định cũ. Tiếp theo đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026 đã tiếp tục điều chỉnh một số điểm quan trọng liên quan đến điều kiện hoàn thuế. Nghị định 181/2025/NĐ-CP của Chính phủ và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính đã cụ thể hóa toàn bộ quy trình, điều kiện, hồ sơ cũng như thời hạn giải quyết hoàn thuế.

Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý

Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý của ACC VINACO được xây dựng hoàn toàn dựa trên các văn bản pháp lý mới nhất, nhằm cung cấp cho doanh nghiệp cái nhìn toàn diện, chi tiết và thực tiễn về chính sách hoàn thuế GTGT. 

1. Tổng quan về chính sách hoàn thuế GTGT theo quy định mới

Hoàn thuế GTGT là việc cơ quan thuế trả lại cho người nộp thuế số thuế GTGT đầu vào đã nộp nhưng chưa được khấu trừ hết trong các trường hợp được pháp luật cho phép. Mục tiêu của chính sách này là hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tư lớn và các cơ sở sản xuất hàng hóa, dịch vụ thuộc diện thuế suất ưu đãi 5%.

Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý

Theo Luật Thuế GTGT 2024, nguyên tắc chung vẫn là thuế GTGT đầu vào được khấu trừ toàn bộ nếu đáp ứng điều kiện, phần còn lại sau khi khấu trừ sẽ được xem xét hoàn thuế khi thuộc các trường hợp quy định. Điểm khác biệt lớn so với trước đây là việc bổ sung trường hợp hoàn thuế đối với cơ sở chỉ sản xuất, cung cấp hàng hóa dịch vụ chịu thuế suất 5%, đồng thời siết chặt hơn một số điều kiện về hạch toán và chứng từ.

Từ 01/01/2026, Luật sửa đổi 2025 đã bãi bỏ điều kiện “người bán đã kê khai và nộp thuế GTGT đối với hóa đơn xuất cho cơ sở đề nghị hoàn thuế”. Đây là thay đổi rất quan trọng, giúp giảm rủi ro cho người mua khi nhà cung cấp chưa hoàn thành nghĩa vụ kê khai nộp thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình hoàn thuế.

1.1. Cơ sở pháp lý chính

Các văn bản pháp lý quan trọng điều chỉnh chính sách hoàn thuế GTGT hiện hành bao gồm:

  • Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 ngày 26/11/2024, có hiệu lực từ 01/07/2025.
  • Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2026.
  • Nghị định 181/2025/NĐ-CP ngày 01/07/2025 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế GTGT.
  • Các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, đặc biệt là các quy định về hồ sơ, thủ tục và thời hạn giải quyết hoàn thuế.
  • Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định hướng dẫn liên quan đến phân loại hồ sơ hoàn thuế trước kiểm tra sau hoặc kiểm tra trước hoàn thuế.

Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các công văn hướng dẫn của Cục Thuế và cơ quan thuế địa phương vì nhiều tình huống cụ thể vẫn được giải thích bổ sung thông qua công văn.

1.2. Ý nghĩa của chính sách hoàn thuế đối với doanh nghiệp

Hoàn thuế GTGT không chỉ là quyền lợi tài chính mà còn là công cụ hỗ trợ vốn lưu động quan trọng. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, số thuế GTGT đầu vào thường rất lớn do thuế suất đầu ra là 0%. Việc được hoàn thuế kịp thời giúp doanh nghiệp duy trì vòng quay vốn, mở rộng thị trường. Đối với dự án đầu tư mới hoặc mở rộng, hoàn thuế giúp giảm áp lực tài chính trong giai đoạn chưa có doanh thu. Đối với các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa thiết yếu chịu thuế 5%, chính sách mới mở ra cơ hội hoàn thuế mà trước đây chưa có.

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không nắm rõ quy định, hồ sơ không đầy đủ hoặc không đáp ứng điều kiện, việc đề nghị hoàn thuế có thể bị từ chối, kéo dài thời gian hoặc thậm chí dẫn đến việc bị truy thu, phạt trong quá trình kiểm tra sau hoàn thuế.

2. Các trường hợp được hoàn thuế GTGT theo quy định mới

Theo Điều 15 Luật Thuế GTGT 2024 và được cụ thể hóa tại các Điều 29 đến Điều 36 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các trường hợp được hoàn thuế GTGT bao gồm các nhóm chính sau đây.

Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý

2.1. Hoàn thuế đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu

Đây là trường hợp phổ biến nhất. Cơ sở kinh doanh trong tháng hoặc quý có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu nếu có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế theo tháng hoặc quý.

Lưu ý quan trọng: Trường hợp hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác (tái xuất) không thuộc đối tượng được hoàn thuế theo quy định mới từ 01/07/2025. Doanh nghiệp phải hạch toán riêng số thuế đầu vào phục vụ xuất khẩu. Nếu không hạch toán riêng được thì số thuế được xác định theo tỷ lệ doanh thu xuất khẩu trên tổng doanh thu chịu thuế của kỳ hoàn thuế.

Số thuế được hoàn không vượt quá 10% doanh thu hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu của kỳ hoàn thuế. Phần vượt quá sẽ được chuyển sang kỳ sau để tiếp tục xác định số thuế được hoàn.

Doanh nghiệp cần lưu ý chứng từ xuất khẩu đầy đủ, bao gồm hợp đồng, tờ khai hải quan, chứng từ thanh toán quốc tế và chứng từ vận chuyển để chứng minh thực tế xuất khẩu.

2.2. Hoàn thuế đối với dự án đầu tư

Cơ sở kinh doanh đã đăng ký nộp thuế theo phương pháp khấu trừ có dự án đầu tư mới hoặc dự án đầu tư mở rộng theo pháp luật về đầu tư (bao gồm dự án chia thành nhiều giai đoạn hoặc nhiều hạng mục, trừ dự án không hình thành tài sản cố định) đang trong giai đoạn đầu tư, nếu có số thuế GTGT đầu vào của dự án chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế.

Trước khi hoàn thuế, doanh nghiệp phải thực hiện bù trừ số thuế GTGT đầu vào của dự án với số thuế phải nộp của hoạt động sản xuất kinh doanh đang diễn ra (nếu có). Chỉ phần còn lại sau bù trừ mới được xem xét hoàn thuế.

Đối với dự án tìm kiếm, thăm dò, phát triển mỏ dầu khí cũng được áp dụng tương tự trong giai đoạn đầu tư.

Các trường hợp không được hoàn thuế đối với dự án đầu tư mà phải kết chuyển sang kỳ tiếp theo bao gồm một số tình huống cụ thể được quy định tại khoản 3 Điều 30 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ để tránh nộp hồ sơ không đủ điều kiện.

2.3. Hoàn thuế đối với cơ sở chỉ sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ chịu thuế suất 5%

Đây là điểm mới được bổ sung từ Luật Thuế GTGT 2024. Cơ sở kinh doanh chỉ sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ chịu thuế suất GTGT 5% nếu có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên sau 12 tháng liên tục hoặc 04 quý liên tục thì được hoàn thuế.

Trường hợp cơ sở kinh doanh sản xuất hàng hóa, dịch vụ chịu nhiều mức thuế suất thì số thuế được hoàn được xác định theo tỷ lệ phân bổ do Chính phủ quy định.

Quy định này áp dụng đối với số thuế phát sinh từ ngày 01/07/2025 trở đi. Doanh nghiệp thuộc diện này cần theo dõi sát số thuế đầu vào tích lũy để kịp thời đề nghị hoàn khi đủ điều kiện về thời gian và số tiền.

2.4. Các trường hợp hoàn thuế khác

Ngoài ba nhóm chính trên, pháp luật còn quy định hoàn thuế trong một số trường hợp đặc thù:

  • Hoàn thuế khi doanh nghiệp giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động có số thuế GTGT nộp thừa hoặc số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết.
  • Hoàn thuế đối với hàng hóa, dịch vụ mua tại Việt Nam của đối tượng được hưởng ưu đãi miễn trừ ngoại giao.
  • Hoàn thuế đối với chương trình, dự án sử dụng vốn ODA không hoàn lại.
  • Hoàn thuế theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
  • Một số trường hợp khác theo quy định của Chính phủ.

Mỗi trường hợp có hồ sơ và điều kiện riêng, doanh nghiệp cần xác định rõ nhóm đối tượng của mình để chuẩn bị đúng.

3. Điều kiện được hoàn thuế GTGT

Theo Điều 37 Nghị định 181/2025/NĐ-CP và được điều chỉnh bởi Luật sửa đổi 2025, để được hoàn thuế, cơ sở kinh doanh phải đáp ứng các điều kiện sau:

Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý

3.1. Điều kiện về phương pháp tính thuế và sổ sách kế toán

Cơ sở kinh doanh phải là đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, lập và lưu giữ sổ kế toán, chứng từ kế toán theo đúng quy định của pháp luật về kế toán. Đồng thời phải có tài khoản tiền gửi tại ngân hàng theo mã số thuế của cơ sở kinh doanh để nhận tiền hoàn thuế.

3.2. Điều kiện về khấu trừ thuế đầu vào

Doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ quy định về khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo Luật và Nghị định, không thuộc các trường hợp không được khấu trừ. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT) là yêu cầu bắt buộc.

3.3. Điểm mới quan trọng từ 01/01/2026

Trước đây, một trong các điều kiện là người bán phải đã kê khai và nộp thuế GTGT đối với hóa đơn xuất cho cơ sở đề nghị hoàn thuế. Từ 01/01/2026, điều kiện này đã được bãi bỏ theo Luật số 149/2025/QH15. Điều này giúp giảm đáng kể rủi ro cho doanh nghiệp mua hàng khi nhà cung cấp chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo hóa đơn hợp pháp, hàng hóa dịch vụ thực tế phát sinh và sử dụng cho hoạt động chịu thuế GTGT.

3.4. Điều kiện về thời điểm và số thuế

Tại thời điểm nộp hồ sơ, doanh nghiệp phải thuộc trường hợp được hoàn thuế, có số thuế đầu vào đáp ứng ngưỡng 300 triệu đồng (tùy trường hợp) và tuân thủ đầy đủ quy định về khai thuế.

4. Hồ sơ và thủ tục đề nghị hoàn thuế GTGT

Hồ sơ hoàn thuế được nộp theo hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế hoặc nộp bản giấy trong một số trường hợp đặc biệt.

Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý

4.1. Thành phần hồ sơ cơ bản

Tùy từng trường hợp, hồ sơ bao gồm:

  • Tờ khai thuế GTGT có chỉ tiêu đề nghị hoàn thuế.
  • Phụ lục đề nghị hoàn thuế GTGT theo mẫu quy định.
  • Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa dịch vụ mua vào.
  • Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
  • Đối với xuất khẩu: tờ khai hải quan, hợp đồng xuất khẩu, chứng từ thanh toán.
  • Đối với dự án đầu tư: giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, bảng kê chi phí đầu tư, chứng từ liên quan.
  • Các giấy tờ khác theo từng trường hợp cụ thể (ODA, ngoại giao…).

Đối với hồ sơ lần đầu hoặc khi có thay đổi, doanh nghiệp phải nộp đầy đủ các giấy tờ quy định. Các lần sau có thể được rút gọn nếu không có thay đổi.

4.2. Thời hạn giải quyết hồ sơ

Cơ quan thuế phân loại hồ sơ thành hai nhóm chính:

  • Hoàn thuế trước, kiểm tra sau: áp dụng đối với hồ sơ đủ điều kiện, rủi ro thấp. Thời hạn giải quyết thường ngắn hơn, nhiều trường hợp được xử lý trong khoảng 6 ngày làm việc đối với hồ sơ điện tử đạt chuẩn.
  • Kiểm tra trước, hoàn thuế sau: áp dụng đối với hồ sơ có dấu hiệu rủi ro hoặc thuộc diện kiểm tra bắt buộc. Thời hạn dài hơn, doanh nghiệp cần chuẩn bị giải trình chi tiết.

Cơ quan thuế đang đẩy mạnh hoàn thuế tự động dựa trên dữ liệu và tiêu chí quản lý rủi ro, góp phần rút ngắn thời gian và tăng tính minh bạch.

5. Những điểm cần lưu ý để tránh rủi ro khi hoàn thuế GTGT

Mặc dù chính sách đã được đơn giản hóa ở một số điểm, doanh nghiệp vẫn phải chú ý nhiều yếu tố để hồ sơ được chấp thuận nhanh chóng và không bị truy thu sau này.

5.1. Hạch toán riêng và xác định đúng số thuế được hoàn

Đối với doanh nghiệp vừa xuất khẩu vừa tiêu thụ nội địa, việc hạch toán riêng thuế đầu vào phục vụ xuất khẩu là rất quan trọng. Nếu không hạch toán riêng, việc phân bổ theo tỷ lệ doanh thu phải được thực hiện chính xác, minh bạch và có cơ sở.

Đối với dự án đầu tư, việc bù trừ với hoạt động sản xuất kinh doanh đang diễn ra phải được thực hiện đúng trước khi đề nghị hoàn.

5.2. Chứng từ hợp pháp và thực tế phát sinh

Hóa đơn phải hợp pháp, hàng hóa dịch vụ phải thực tế mua bán, sử dụng cho hoạt động chịu thuế. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ thông tin nhà cung cấp, tránh rủi ro hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn hoặc không hoạt động.

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt phải đầy đủ, đúng hạn mức quy định.

5.3. Thời điểm đề nghị hoàn thuế

Doanh nghiệp nên theo dõi sát số thuế đầu vào chưa khấu trừ để đề nghị hoàn đúng thời điểm đủ điều kiện. Việc để tích lũy quá lâu có thể ảnh hưởng đến dòng tiền, đồng thời tăng nguy cơ bị kiểm tra sâu hơn.

5.4. Chuẩn bị cho kiểm tra sau hoàn thuế

Ngay cả khi được hoàn thuế trước, kiểm tra sau, doanh nghiệp vẫn phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ để phục vụ kiểm tra. Việc không giải trình được hoặc phát hiện sai sót có thể dẫn đến thu hồi số tiền đã hoàn và xử phạt.

5.5. Theo dõi thay đổi pháp lý và công văn hướng dẫn

Pháp luật thuế thay đổi nhanh. Doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật các công văn hướng dẫn của Cục Thuế và cơ quan thuế địa phương để áp dụng đúng quy định tại từng thời điểm.

6. Khuyến nghị từ ACC VINACO

Để giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa chính sách hoàn thuế GTGT một cách hợp pháp và hiệu quả, ACC VINACO đưa ra một số khuyến nghị thực tiễn:

  • Xây dựng quy trình nội bộ về theo dõi số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ theo từng tháng/quý và theo từng dự án/xuất khẩu.
  • Đầu tư vào phần mềm kế toán và hóa đơn điện tử đáp ứng yêu cầu kết nối với cơ quan thuế, giúp giảm sai sót và đẩy nhanh việc lập hồ sơ.
  • Thường xuyên rà soát nhà cung cấp, ưu tiên giao dịch với đối tác có uy tín, tuân thủ tốt nghĩa vụ thuế.
  • Khi chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế, nên có sự hỗ trợ của chuyên gia tư vấn thuế để kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ trước khi nộp.
  • Đối với dự án đầu tư lớn, nên lập kế hoạch hoàn thuế ngay từ giai đoạn đầu tư để tối ưu dòng tiền.
  • Lưu trữ hồ sơ theo đúng thời hạn pháp luật quy định để phục vụ kiểm tra bất kỳ lúc nào.

ACC VINACO với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực thuế, kế toán và pháp lý doanh nghiệp sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu tư vấn điều kiện, chuẩn bị hồ sơ đến đại diện làm việc với cơ quan thuế khi cần thiết.

Chính sách hoàn thuế GTGT theo quy định mới từ năm 2025–2026 đã có nhiều điểm tiến bộ, mở rộng đối tượng được hoàn, đơn giản hóa một số điều kiện và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giải quyết hồ sơ. Tuy nhiên, để hưởng đầy đủ quyền lợi, doanh nghiệp phải nắm vững quy định, chuẩn bị hồ sơ chặt chẽ và tuân thủ nghiêm các điều kiện về chứng từ, hạch toán.

Việc hiểu rõ và áp dụng đúng chính sách không chỉ giúp doanh nghiệp thu hồi được số thuế đã nộp mà còn góp phần nâng cao tính tuân thủ, giảm rủi ro pháp lý trong hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật pháp luật và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp khi cần thiết.

ACC VINACO cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật thuế, tối ưu hóa quyền lợi hợp pháp và phát triển bền vững.

Nguồn tham khảo

  • Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 ngày 26/11/2024.
  • Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng số 149/2025/QH15.
  • Nghị định 181/2025/NĐ-CP ngày 01/07/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế GTGT.
  • Các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính liên quan đến hồ sơ, thủ tục hoàn thuế GTGT.
  • Công văn hướng dẫn của Cục Thuế về chính sách hoàn thuế GTGT trong giai đoạn 2025–2026.
  • Văn bản hợp nhất Luật Thuế giá trị gia tăng và các tài liệu chính thức từ cổng thông tin của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế.
NHẬN TƯ VẤN Chính sách mới về hoàn thuế GTGT và những điểm cần lưu ý
Luật sư và chuyên gia thuế hỗ trợ tư vấn trực tiếp về thủ tục, chi phí và hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
0938 830 883

Đăng ký tư vấn

Vui lòng nhập họ và tên
Vui lòng nhập địa chỉ email
Vui lòng nhập số điện thoại
Vui lòng nhập quy mô nhân sự
Vui lòng nhập chức danh
Vui lòng nhập lĩnh vực kinh doanh

Tin tức nổi bật

Zalo
TOP