Thuế suất tối thiểu toàn cầu 15% được hiểu như thế nào? - Thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax – GMT), còn được gọi là thuế thu nhập doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (GloBE Rules), là một trong những cải cách quan trọng nhất của hệ thống thuế quốc tế trong nhiều thập kỷ gần đây. Cơ chế này được thiết kế nhằm đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia (Multinational Enterprise – MNE) phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp với mức thuế suất hiệu dụng tối thiểu 15% tại mỗi quốc gia nơi chúng hoạt động, bất kể ưu đãi thuế địa phương hay cấu trúc chuyển lợi nhuận phức tạp.

Tại Việt Nam, cơ chế này đã được triển khai thông qua Nghị quyết số 107/2023/QH15 của Quốc hội (có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, áp dụng từ năm tài chính 2024) và được hướng dẫn chi tiết bởi Nghị định số 236/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/10/2025, áp dụng hồi tố từ năm tài chính 2024). Mục tiêu chính của Việt Nam khi áp dụng là giữ lại quyền đánh thuế tại nguồn, tránh tình trạng nguồn thu bị chuyển sang quốc gia nơi đặt trụ sở công ty mẹ tối cao, đồng thời nâng cao tính minh bạch và công bằng trong hệ thống thuế.
Thuế tối thiểu toàn cầu xuất phát từ đâu?
Bối cảnh quốc tế và chương trình BEPS
Thuế tối thiểu toàn cầu nằm trong khuôn khổ Trụ cột 2 (Pillar Two) của Chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (Base Erosion and Profit Shifting – BEPS 2.0) do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cùng Nhóm G20 khởi xướng. BEPS 1.0 được đưa ra từ năm 2013 nhằm giải quyết các lỗ hổng thuế quốc tế cho phép các tập đoàn lớn chuyển lợi nhuận sang các thiên đường thuế hoặc quốc gia có thuế suất cực thấp.

Trong nhiều năm, các tập đoàn đa quốc gia đã tận dụng sự khác biệt về thuế suất giữa các quốc gia để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế toàn cầu. Họ thiết lập công ty con tại các khu vực có thuế suất thấp hoặc bằng 0%, chuyển lợi nhuận thông qua các giao dịch nội bộ như phí bản quyền, lãi vay hoặc giá chuyển nhượng. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển, bị thất thu ngân sách nghiêm trọng dù hoạt động kinh tế thực tế diễn ra trên lãnh thổ của họ.
Đến năm 2021, hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ trong Khung khổ bao trùm OECD/G20 đã đạt thỏa thuận về mức thuế suất tối thiểu toàn cầu 15%. Mục tiêu cốt lõi là chấm dứt cuộc “chạy đua xuống đáy” về thuế suất giữa các quốc gia, nơi các chính phủ liên tục giảm thuế để thu hút đầu tư nước ngoài, dẫn đến thất thu ngân sách toàn cầu ước tính hàng trăm tỷ USD mỗi năm. Thỏa thuận này đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong hợp tác thuế quốc tế, thể hiện sự đồng thuận chưa từng có giữa các nền kinh tế lớn và nhỏ.
OECD đã xây dựng bộ quy tắc mẫu GloBE (Global Anti-Base Erosion) để hướng dẫn các quốc gia triển khai thống nhất. Bộ quy tắc này không chỉ quy định mức thuế suất tối thiểu mà còn đưa ra các nguyên tắc tính toán chi tiết, cơ chế phối hợp giữa các nước và các biện pháp an toàn tạm thời nhằm giảm gánh nặng tuân thủ trong giai đoạn chuyển tiếp.
Hai trụ cột chính của BEPS 2.0
Trụ cột 1 tập trung vào việc phân bổ lại quyền đánh thuế đối với lợi nhuận của các tập đoàn kỹ thuật số lớn dựa trên nơi tạo ra doanh thu, ngay cả khi không có cơ sở thường trú. Cơ chế này nhằm giải quyết thách thức từ nền kinh tế số, nơi các công ty công nghệ có thể tạo ra doanh thu lớn tại một quốc gia mà không cần hiện diện vật lý đáng kể.
Trụ cột 2 – thuế tối thiểu toàn cầu – đảm bảo mức thuế suất hiệu dụng tối thiểu 15% thông qua các quy tắc bổ sung. Đây là trụ cột được nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, ưu tiên triển khai trước vì tính khả thi cao hơn và tác động trực tiếp đến nguồn thu ngân sách.
Các quy tắc chính của Trụ cột 2 bao gồm:
- Quy định tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu (Income Inclusion Rule – IIR): Công ty mẹ tối cao hoặc công ty mẹ trung gian thu thêm phần thuế bổ sung đối với lợi nhuận chịu thuế thấp của các đơn vị hợp thành ở nước ngoài. IIR được ưu tiên áp dụng theo thứ tự từ trên xuống, bắt đầu từ công ty mẹ tối cao.
- Quy định thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (Qualified Domestic Minimum Top-up Tax – QDMTT): Quốc gia nguồn (như Việt Nam) thu phần thuế bổ sung ngay tại chỗ trước khi quyền này chuyển sang quốc gia của công ty mẹ. QDMTT giúp quốc gia nơi phát sinh hoạt động kinh tế giữ lại nguồn thu.
- Quy định về khoản thanh toán chịu thuế thấp (Undertaxed Payments Rule – UTPR): Cơ chế bổ sung khi IIR không được áp dụng đầy đủ. UTPR cho phép các quốc gia khác thu phần thuế còn lại thông qua việc từ chối khấu trừ chi phí hoặc các biện pháp tương đương. Việt Nam hiện chưa triển khai UTPR.
Việt Nam lựa chọn áp dụng cả QDMTT và IIR để tối ưu hóa nguồn thu nội địa. Việc này thể hiện chiến lược chủ động của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền đánh thuế và tránh bị mất nguồn thu vào tay các quốc gia khác.
Việt Nam triển khai thuế tối thiểu toàn cầu như thế nào?
Cơ sở pháp lý chính thức
Nghị quyết 107/2023/QH15 của Quốc hội là văn bản nền tảng, quy định việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu từ năm tài chính 2024. Nghị quyết này được Quốc hội thông qua nhằm thể chế hóa cam kết quốc tế của Việt Nam trong khuôn khổ BEPS và tạo hành lang pháp lý cho việc thu thuế bổ sung.

Nghị định 236/2025/NĐ-CP ngày 29/8/2025 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết đối tượng nộp thuế, cách xác định thuế suất thực tế (Effective Tax Rate – ETR), tính toán thuế bổ sung, các trường hợp loại trừ, nghĩa vụ kê khai và nộp thuế. Nghị định này là văn bản quan trọng nhất giúp doanh nghiệp và cơ quan thuế có cơ sở thực thi cụ thể.
Nghị định có hiệu lực từ 15/10/2025 nhưng áp dụng hồi tố cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2024. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp thuộc phạm vi phải rà soát dữ liệu từ năm 2024 trở đi. Việc áp dụng hồi tố tạo ra áp lực lớn về thời gian chuẩn bị, đặc biệt đối với các tập đoàn có cấu trúc phức tạp và nhiều đơn vị hợp thành tại Việt Nam.
Ngoài hai văn bản chính trên, các quyết định và thông tư hướng dẫn tiếp theo của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình hành chính, biểu mẫu kê khai và thủ tục nộp thuế. Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn mới để đảm bảo tuân thủ đúng hạn.
Mục tiêu chính sách của Việt Nam
Việc áp dụng QDMTT giúp Việt Nam giữ lại phần thuế bổ sung thay vì để quốc gia của công ty mẹ thu theo IIR. Ước tính sơ bộ từ các cơ quan quản lý cho thấy Việt Nam có thể thu thêm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm từ nhóm doanh nghiệp FDI lớn. Nguồn thu này đóng góp trực tiếp vào ngân sách trung ương, hỗ trợ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Đồng thời, chính sách này buộc các tập đoàn phải đánh giá lại hiệu quả thực sự của các ưu đãi thuế truyền thống (miễn giảm thuế, thuế suất ưu đãi 10%, 5%…). Trong quá khứ, Việt Nam đã sử dụng ưu đãi thuế mạnh mẽ để thu hút FDI, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao, điện tử và sản xuất. Tuy nhiên, dưới cơ chế GMT, ưu đãi thuế dựa trên thu nhập bị giảm hiệu lực đáng kể vì phần thuế tiết kiệm được sẽ phải nộp bổ sung để đạt mức 15%.
Chính phủ Việt Nam cũng xem xét điều chỉnh chiến lược thu hút đầu tư theo hướng ưu tiên các ưu đãi dựa trên chi phí thực chất như hỗ trợ nghiên cứu phát triển, đào tạo nhân lực, đầu tư hạ tầng và thủ tục hành chính thuận lợi. Cách tiếp cận này phù hợp hơn với môi trường thuế quốc tế mới và giúp duy trì sức cạnh tranh dài hạn.
Doanh nghiệp nào chịu tác động của thuế tối thiểu toàn cầu?
Tiêu chí xác định đối tượng
Người nộp thuế là đơn vị hợp thành (Constituent Entity) của tập đoàn đa quốc gia có doanh thu trong báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao đạt tương đương 750 triệu EUR trở lên trong ít nhất 02 năm trong 04 năm tài chính liền kề trước năm tài chính xác định nghĩa vụ thuế.

Ngưỡng 750 triệu EUR (khoảng 20.000 tỷ đồng tùy tỷ giá) là mức thống nhất toàn cầu theo quy tắc OECD. Việc kiểm tra ngưỡng được thực hiện dựa trên báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao, không phải doanh thu riêng của từng công ty con tại Việt Nam. Do đó, ngay cả một công ty con nhỏ tại Việt Nam cũng có thể thuộc phạm vi nếu tập đoàn mẹ đạt ngưỡng doanh thu toàn cầu.
Ngưỡng này áp dụng cả với tập đoàn mới thành lập nếu trong thời gian hoạt động ngắn hơn 04 năm vẫn đáp ứng điều kiện doanh thu tối thiểu 02 năm. Việc kiểm tra ngưỡng được thực hiện liên tục; một năm doanh thu tạm thời giảm dưới ngưỡng không tự động loại tập đoàn ra khỏi phạm vi nếu các năm khác vẫn đạt. Cơ chế này ngăn chặn việc các tập đoàn cố tình điều chỉnh doanh thu ngắn hạn để thoát khỏi phạm vi áp dụng.
Đơn vị hợp thành bao gồm công ty con, chi nhánh, văn phòng đại diện và các hình thức hiện diện khác được hợp nhất trong báo cáo tài chính của công ty mẹ tối cao. Ngay cả các đơn vị không có tư cách pháp nhân riêng cũng có thể bị đưa vào phạm vi nếu đáp ứng điều kiện.
Các trường hợp được loại trừ
Theo quy định, các tổ chức sau không thuộc đối tượng nộp thuế:
- Tổ chức của chính phủ.
- Tổ chức quốc tế.
- Tổ chức phi lợi nhuận.
- Quỹ hưu trí.
- Quỹ đầu tư là công ty mẹ tối cao.
- Tổ chức đầu tư bất động sản là công ty mẹ tối cao.
- Tổ chức có ít nhất 85% giá trị tài sản thuộc sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức nêu trên.
Doanh nghiệp Việt Nam thuần túy (không thuộc tập đoàn đa quốc gia) và các doanh nghiệp FDI có quy mô dưới ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu không chịu tác động trực tiếp của cơ chế này. Theo số liệu trước đây, trong khoảng 36.500 doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, chỉ khoảng hơn 1.000 doanh nghiệp thuộc nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp (khoảng 3% dự án FDI lớn). Phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp trong nước và các dự án FDI quy mô trung bình vẫn tiếp tục hoạt động theo quy định thuế thông thường.
Việc loại trừ các tổ chức đặc thù nhằm tránh ảnh hưởng đến hoạt động công cộng, nhân đạo và đầu tư dài hạn mang tính xã hội. Tuy nhiên, các quỹ đầu tư và tổ chức liên quan cần rà soát kỹ cấu trúc sở hữu để xác định chính xác phạm vi áp dụng.
Tác động cụ thể đến doanh nghiệp FDI tại Việt Nam
Các tập đoàn lớn trong lĩnh vực điện tử, công nghệ, sản xuất chế tạo, bán buôn bán lẻ thường thuộc diện chịu tác động mạnh nhất vì họ từng hưởng ưu đãi thuế sâu (thuế suất thực tế có thể chỉ từ 2,75% đến 12,3% trong giai đoạn miễn giảm). Khi ETR theo GloBE thấp hơn 15%, phần chênh lệch sẽ được thu bổ sung dưới hình thức QDMTT tại Việt Nam.
Ví dụ điển hình: Một công ty con của tập đoàn nước ngoài tại Việt Nam đang hưởng thuế suất ưu đãi 5%. Nếu ETR tính theo quy tắc GloBE chỉ đạt 8%, Việt Nam sẽ thu thêm 7% dưới dạng thuế bổ sung để đưa mức thuế suất hiệu dụng lên 15%. Phần thuế này được nộp vào ngân sách trung ương. Trong trường hợp này, ưu đãi thuế 5% gần như mất hiệu lực thực tế đối với tập đoàn, dù vẫn còn giá trị pháp lý theo luật trong nước.
Đối với tập đoàn có công ty mẹ tại Việt Nam và hoạt động ở nước ngoài có thuế suất thấp, Việt Nam sẽ áp dụng IIR để thu phần thuế bổ sung từ các đơn vị hợp thành ở nước ngoài. Điều này tạo cơ hội tăng thu ngân sách từ các tập đoàn Việt Nam đang mở rộng đầu tư ra nước ngoài.
Các tỉnh thành có mật độ FDI cao như Bình Dương, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh sẽ chứng kiến tác động rõ rệt nhất. Một số “ông lớn” trong ngành sản xuất điện tử, linh kiện, giấy và bất động sản công nghiệp có khả năng phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung đáng kể.
Cách tính thuế suất thực tế và thuế bổ sung theo quy định GloBE
Xác định thuế suất thực tế (ETR)
ETR theo GloBE không phải là thuế suất danh nghĩa 20% của Việt Nam hay thuế suất ưu đãi. Nó được tính bằng tổng thuế đã nộp (covered taxes) chia cho thu nhập ròng theo GloBE (GloBE Income) của tất cả đơn vị hợp thành tại một quốc gia trong năm tài chính.

Các điều chỉnh quan trọng bao gồm:
- Loại trừ một số khoản thu nhập nhất định như cổ tức, lãi vốn từ việc chuyển nhượng cổ phần trong một số trường hợp.
- Điều chỉnh về chi phí khấu hao, dự phòng, chênh lệch tỷ giá theo nguyên tắc GloBE thay vì theo chuẩn kế toán Việt Nam (VAS).
- Xử lý đặc biệt đối với các khoản đầu tư theo phương pháp vốn chủ sở hữu, nơi thu nhập được ghi nhận khác biệt giữa VAS và GloBE.
- Quy đổi tiền tệ theo tỷ giá do OECD quy định (khác với tỷ giá kế toán VAS thông thường), đòi hỏi doanh nghiệp phải duy trì hệ thống quy đổi riêng.
Việc tính ETR được thực hiện theo từng quốc gia (jurisdictional blending), không phải theo từng đơn vị hợp thành riêng lẻ. Điều này có nghĩa là tất cả đơn vị hợp thành tại Việt Nam của cùng một tập đoàn sẽ được gộp lại để tính ETR chung cho Việt Nam.
Tính thuế bổ sung (Top-up Tax)
Công thức cơ bản:
Tỷ lệ thuế bổ sung = 15% − ETR
Thuế bổ sung = Tỷ lệ thuế bổ sung × (Thu nhập GloBE − Khoản loại trừ dựa trên thực chất – Substance-based Income Exclusion)
Khoản loại trừ dựa trên thực chất cho phép giảm trừ một phần thu nhập tương ứng với chi phí nhân sự và tài sản hữu hình tại quốc gia đó, nhằm khuyến khích hoạt động kinh tế thực chất. Tỷ lệ loại trừ được quy định theo lộ trình giảm dần trong các năm đầu triển khai. Cơ chế này khuyến khích các tập đoàn duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, tuyển dụng nhân sự thực tế tại Việt Nam thay vì chỉ chuyển lợi nhuận.
Thuế bổ sung được tính sau khi đã trừ đi khoản loại trừ dựa trên thực chất. Nếu kết quả âm hoặc bằng 0, không phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung. Đây là điểm quan trọng giúp giảm bớt tác động đối với các doanh nghiệp có hoạt động thực chất lớn tại Việt Nam.
Các cơ chế an toàn (Safe Harbor)
Để giảm gánh nặng tuân thủ trong giai đoạn chuyển tiếp, Nghị định và khung OECD cho phép một số safe harbor:
- Kiểm tra de minimis: Doanh thu dưới 10 triệu EUR và lợi nhuận trước thuế dưới 1 triệu EUR (hoặc lỗ) thì thuế bổ sung được coi là bằng 0.
- ETR đơn giản hóa: Nếu ETR đạt từ 15% (năm 2024), 16% (năm 2025), 17% (năm 2026) trở lên thì được miễn tính toán đầy đủ.
- Safe harbor chuyển tiếp dựa trên báo cáo theo quốc gia (CbCR) đến hết ngày 30/6/2028.
Các safe harbor này giúp nhiều doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí tuân thủ trong những năm đầu. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ điều kiện áp dụng và lưu giữ hồ sơ chứng minh để sẵn sàng giải trình với cơ quan thuế khi cần thiết.
Tác động thực tế đến hoạt động kinh doanh và chính sách thu hút đầu tư
Ảnh hưởng đến ưu đãi thuế truyền thống
Ưu đãi thuế dựa trên thu nhập (tax holiday, thuế suất giảm) vốn là công cụ chính để Việt Nam thu hút FDI trong nhiều năm. Dưới cơ chế GMT, những ưu đãi này bị “trung hòa” một phần vì phần thuế tiết kiệm được sẽ phải nộp bổ sung. Kết quả là sức hấp dẫn của ưu đãi thuế thuần túy giảm đi, buộc Việt Nam phải chuyển hướng sang các hình thức hỗ trợ khác như ưu đãi dựa trên chi phí (R&D, đào tạo nhân lực, hạ tầng), thủ tục hành chính thuận lợi hơn, và môi trường kinh doanh ổn định.
Các ưu đãi hiện hành vẫn còn hiệu lực theo luật trong nước, nhưng hiệu quả kinh tế đối với tập đoàn đa quốc gia lớn bị suy giảm rõ rệt. Doanh nghiệp cần đánh giá lại toàn bộ gói ưu đãi đang hưởng để xác định mức độ bị ảnh hưởng bởi thuế bổ sung.
Tác động đến dòng vốn FDI và cấu trúc kinh tế
Một số nghiên cứu cho thấy GMT có thể ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư tài sản cố định, lợi nhuận và doanh thu của nhóm doanh nghiệp FDI lớn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp trong nước và các ngành ít phụ thuộc ưu đãi thuế (năng lượng tái tạo, một số dịch vụ), tác động ít hơn hoặc thậm chí tích cực do môi trường cạnh tranh công bằng hơn.
Các tỉnh có nhiều “ông lớn” FDI như Bình Dương, Bắc Ninh, Thái Nguyên, TP.HCM sẽ chứng kiến một số doanh nghiệp phải nộp thuế bổ sung, đồng thời ngân sách địa phương và trung ương được tăng cường. Về dài hạn, cơ chế này có thể thúc đẩy các tập đoàn đầu tư nhiều hơn vào hoạt động thực chất tại Việt Nam để tận dụng khoản loại trừ dựa trên thực chất.
Thách thức về tuân thủ và dữ liệu
Doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống dữ liệu song song giữa chuẩn kế toán Việt Nam (VAS) và chuẩn GloBE. Việc điều chỉnh về phạm vi hợp nhất, phương pháp vốn chủ sở hữu, tỷ giá hối đoái và các khoản điều chỉnh đặc thù đòi hỏi nguồn lực chuyên môn cao và hệ thống công nghệ thông tin phù hợp.
Nhiều tập đoàn đang phải đầu tư vào phần mềm chuyên dụng, đào tạo nhân sự và thuê tư vấn bên ngoài để đảm bảo tính chính xác của dữ liệu GloBE. Chi phí tuân thủ trong những năm đầu có thể khá lớn, đặc biệt đối với các tập đoàn có nhiều đơn vị hợp thành và hoạt động đa dạng.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để tuân thủ?
Rà soát phạm vi và ngưỡng doanh thu
Bước đầu tiên là xác định công ty mẹ tối cao và kiểm tra doanh thu hợp nhất toàn cầu trong 04 năm liền kề. Các tập đoàn cần thiết lập quy trình theo dõi ngưỡng hàng năm. Việc này nên được thực hiện ngay từ đầu năm tài chính để có kế hoạch chuẩn bị kịp thời.
Xây dựng mô hình tính ETR và thuế bổ sung
Doanh nghiệp nên mô phỏng ETR theo GloBE từ dữ liệu năm 2024 trở đi, đánh giá tác động của các khoản ưu đãi hiện hành và kiểm tra khả năng áp dụng safe harbor. Mô hình tính toán cần được cập nhật định kỳ khi có thay đổi về chính sách hoặc dữ liệu tài chính.
Củng cố hệ thống dữ liệu và quy trình nội bộ
Cần chuẩn bị dữ liệu chi tiết về thu nhập, thuế đã nộp, chi phí nhân sự, tài sản hữu hình theo từng quốc gia. Việc đồng bộ giữa bộ phận kế toán, thuế, tài chính và IT là bắt buộc. Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ riêng cho dữ liệu GloBE để đảm bảo tính nhất quán và có thể kiểm toán được.
Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế
Theo quy định, đơn vị hợp thành phải thực hiện thông báo ban đầu, đăng ký thuế GMT và nộp tờ khai trong thời hạn quy định (thường từ 12 đến 18 tháng sau khi kết thúc năm tài chính, tùy trường hợp). Số thuế bổ sung được nộp vào ngân sách trung ương. Doanh nghiệp cần nắm rõ lịch trình kê khai để tránh bị xử phạt chậm nộp.
Tái cấu trúc chiến lược ưu đãi và đầu tư
Doanh nghiệp nên rà soát lại cấu trúc sở hữu, đánh giá lại hiệu quả của các dự án đang hưởng ưu đãi sâu, và xem xét chuyển hướng sang các hoạt động tạo ra khoản loại trừ dựa trên thực chất (tăng cường nhân sự và tài sản hữu hình tại Việt Nam). Việc này không chỉ giúp giảm thuế bổ sung mà còn củng cố vị thế lâu dài của doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam.
Thuế tối thiểu toàn cầu không phải là mức thuế 15% áp dụng cho mọi doanh nghiệp, mà là cơ chế đảm bảo mức thuế suất hiệu dụng tối thiểu 15% đối với các tập đoàn đa quốc gia quy mô lớn. Tại Việt Nam, chỉ khoảng hơn 1.000 doanh nghiệp FDI thuộc tập đoàn đạt ngưỡng doanh thu 750 triệu EUR trở lên chịu tác động trực tiếp, trong khi phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như doanh nghiệp trong nước không bị ảnh hưởng.
Việc Việt Nam chủ động áp dụng QDMTT và IIR từ năm tài chính 2024 thể hiện cam kết hội nhập quốc tế và bảo vệ nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, doanh nghiệp thuộc phạm vi cần chủ động chuẩn bị từ sớm về dữ liệu, hệ thống và chiến lược để giảm thiểu rủi ro tuân thủ và tối ưu hóa chi phí thuế trong môi trường mới.
Các doanh nghiệp nên liên hệ với đơn vị tư vấn chuyên sâu về thuế quốc tế để thực hiện đánh giá tác động chi tiết, xây dựng mô hình tính toán và hoàn thiện quy trình tuân thủ theo đúng quy định của Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP. Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước những thay đổi của chính sách thuế quốc tế và tận dụng tối đa các cơ hội trong giai đoạn chuyển tiếp.
Nguồn tham khảo
- Nghị quyết số 107/2023/QH15 của Quốc hội về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.
- Nghị định số 236/2025/NĐ-CP ngày 29/8/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15.
- Tài liệu hướng dẫn của OECD về GloBE Model Rules và Pillar Two.
- Thông tin chính thức từ Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính về triển khai thuế tối thiểu toàn cầu tại Việt Nam.
- Các phân tích chuyên sâu từ các tổ chức tư vấn quốc tế và cơ quan quản lý nhà nước cập nhật đến năm 2026.